Bultrugwalvis bij Poel zwemt zelf ‘drijvend aquarium’ in, gevaarlijke reis naar open zee begint

Reddingsactie voor een bultrugwal bij Poel in de Oostzee met werkplatform en boten
Reddingswerkzaamheden voor de gestrande bultrugwal bij Poel in april 2026. Foto: Roy Zuo / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Bultrugwal bij Poel zwemt zelf ‘drijvend aquarium’ in

Na weken van onzekerheid is het dinsdag eindelijk gelukt: de gestrande bultrugwal voor de kust van Poel is op eigen kracht een speciaal transportschip ingezwommen. Daarmee is een beslissende stap gezet in de reddingsactie die al bijna een maand de aandacht trekt in Duitsland en daarbuiten. De walvis bevindt zich nu in een met water gevuld transportschip – door betrokkenen omschreven als een soort ‘drijvend aquarium’. Het transportschip, ook wel barge genoemd, is vergelijkbaar met een lichter. Daarmee kan het dier in de komende uren en dagen worden vervoerd richting open zee. Of de wal de reis daadwerkelijk overleeft, is nog onzeker.

Van wanhoop naar doorbraak

De walvis lag inmiddels 29 dagen vast in ondiep water in de zogenoemde Kirchsee, een baai bij Wismar. Dierenartsen en experts waren het erover eens dat de toestand zorgwekkend was. Veel wetenschappers gingen er zelfs van uit dat het dier de open zee niet meer zou bereiken. Toch besloten particuliere initiatiefnemers, gesteund door de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren, een laatste reddingspoging te wagen. Die vond dinsdag plaats – en leidde uiteindelijk tot een doorbraak die zelfs de betrokkenen verraste.

Technisch complexe operatie

De redding was van begin af aan een riskant en technisch ingewikkeld plan. Het doel: de walvis via een speciaal gegraven geul van ruim 100 meter naar een zogenoemde barge leiden – een transportschip dat was omgebouwd tot een soort drijvend bassin, door betrokkenen ook wel omschreven als een ‘aquarium’. Daarvoor werd een breed en flexibel systeem van banden ingezet, onder meer gemaakt van brandweerslangen. Tientallen hulpverleners stonden in het water om het dier te begeleiden. Ze werkten nauw samen en stemden hun acties af op de ademhaling van de wal.

Beslissend moment in de middag

Beelden van het beslissende moment waarop de bultrugwal bij Poel op eigen kracht de barge – een soort ‘drijvend aquarium’ – in zwemt.

Rond 6:34:22 in de ruim zeven uur durende livestream klinkt gejuich: de walvis zwemt de laatste meters zelf het transportschip in.

Na uren van trekken, draaien en positioneren kwam in de middag het keerpunt. De walvis begon zich steeds actiever te bewegen en zwom uiteindelijk de laatste tientallen meters grotendeels zelfstandig richting het transportschip. Rond 14:45 uur was het zover: het dier bevond zich in de barge. Kort daarna werd het net gesloten en volgde opluchting bij de hulpverleners. Volgens betrokkenen was het moment “onbeschrijfelijk” en “surrealistisch”. Een woordvoerder van de DLRG sprak van een “onvergetelijk moment” en benadrukte dat de walvis de laatste meters vrijwel op eigen kracht aflegde. Beelden van het beslissende moment verspreidden zich dinsdagmiddag razendsnel via sociale media.

Emotionele reacties en opluchting

De doorbraak leidde tot grote emotie bij betrokkenen. Milieuminister Till Backhaus sprak van een moment waarop “tranen vloeiden”. Volgens hem had de wal zijn kans aangevoeld. Ook binnen het reddingsteam overheerste opluchting. Veel hulpverleners hadden er niet meer op gerekend dat het dier nog zo actief zou meewerken.

Kritiek en controverse op de achtergrond

De reddingsactie stond de afgelopen weken onder zware druk. Wetenschappers, onder wie experts van het Deutsches Meeresmuseum, waarschuwden herhaaldelijk dat de kans op succes klein was en dat ingrijpen risico’s met zich meebracht. Daarnaast waren er spanningen binnen het reddingsteam en kritiek op de rol van individuele betrokkenen. Ook speelde de vraag in hoeverre de overheid moest ingrijpen. De deelstaat koos uiteindelijk voor een gedoogconstructie: de operatie werd toegestaan, maar niet actief aangestuurd.

Transport richting open zee

Met de walvis in de barge begint nu een nieuwe, minstens zo kritieke fase. Het schip wordt deels leeggepompt en vervolgens naar open water gesleept. De eerste etappe voert naar de baai van Wismar, waarna een grotere sleepboot het transport overneemt. De geplande route loopt via het Kattegat richting de Noordzee. Daar moet de walvis uiteindelijk worden vrijgelaten. Of het dier de reis en de terugkeer naar open zee overleeft, is nog onzeker. Dat de wal tijdens de operatie relatief rustig oogde, betekent volgens experts echter niet automatisch dat het dier ook sterk genoeg is om de reis te overleven.

Laatste kans op overleving

De reddingsactie geldt als een uitzonderlijke operatie, zowel qua schaal als qua complexiteit. Voor de wal is het waarschijnlijk de laatste kans op overleving. Dat het dier uiteindelijk zelf het ‘drijvende aquarium’ in zwom, wordt door betrokkenen gezien als een onverwacht en hoopgevend signaal. Tegelijkertijd benadrukken experts dat de risico’s groot blijven. De komende dagen zullen bepalen of deze spectaculaire reddingspoging ook daadwerkelijk een succes wordt.

Terugblik op eerdere berichtgeving

👉 Eerder schreven we al uitgebreider over de situatie rond de walvis bij Insel Poel en de mogelijke reddingsscenario’s: