Chaos rond walvis bij Insel Poel: reddingsteam onder vuur, tijd dringt

Luchtfoto van de Wismarbucht en Insel Poel in de Oostzee waar de walvis vastligt
Luchtfoto van de Wismarbucht bij Insel Poel, waar de walvis vastligt. Foto: Wikimedia Commons / Martin Falbisoner (CC BY-SA 4.0)

De situatie wordt met het uur precairder

De reddingsactie rond de bultrugwalvis bij Insel Poel (in de Oostzee) verkeert dinsdagmiddag in een uiterst kritieke fase. Het dier ligt inmiddels al 22 dagen in ondiep water en bevindt zich opnieuw op een gevaarlijke plek bij de opening van de baai richting de Wismarbucht.

Hoewel de walvis maandag nog kort wist los te komen, is de situatie sindsdien opnieuw verslechterd. Het waterpeil daalt weer en daarmee neemt de druk op het lichaam van de walvis toe — een levensbedreigende ontwikkeling.

Live meekijken: situatie bij Insel Poel

In onderstaande livestream van ZDFheute is de situatie bij Insel Poel live te volgen. Hoewel er op dit moment weinig activiteit zichtbaar is, laten de beelden zien hoe kwetsbaar de situatie is: de walvis ligt stil, terwijl wind en water langzaam veranderen.

👉 NDR Liveticker

Walvis nog vitaal, maar in kritieke toestand

Volgens de autoriteiten is de walvis “kritisch, maar vitaal”. Het dier beweegt, slaat met zijn vinnen en ademt, maar oogt uitgeput en kortademig. Hulpverleners proberen de omstandigheden rond het dier te verbeteren door zand onder de walvis weg te spoelen. Met behulp van een zogenoemde Seascooter (een onderwaterscooter van de reddingsdienst DLRG) is al extra ruimte gecreëerd, waardoor de walvis iets meer drijfvermogen krijgt. Daarnaast wordt overwogen het dier te voeren met haring en garnalen, al is onduidelijk of dat effect zal hebben na weken zonder voedsel.

Personele problemen: cruciale expertise valt weg

Opvallend is dat de reddingsoperatie juist nu kampt met ernstige personele problemen. De Amerikaanse dierenarts Jenna Wallace, die speciaal was ingevlogen om te helpen, is inmiddels vertrokken. Ook de leidende dierenarts, Janine Bahr-van Gemmert, is wegens gezondheidsproblemen uitgevallen.

Daarmee is de veterinaire expertise binnen het team aanzienlijk verminderd — een zorg die ook door de verantwoordelijke minister van Landbouw (in Duitsland verantwoordelijk voor natuur en milieu op deelstaatniveau) Till Backhaus openlijk is uitgesproken.

Volgens medeorganisator Walter Gunz is de druk enorm: “Wij zijn allemaal uitgeput.”

Zware beschuldigingen binnen het team

De situatie werd nog explosiever toen dierenarts Wallace na haar vertrek met stevige beschuldigingen naar buiten kwam. Volgens haar hebben twee prominente figuren binnen de reddingsactie — schrijver en milieuactivist Sergio Bambarén en influencer Danny Hilse — de redding actief belemmerd.

Zij stelt dat zij:

  • instructies negeerden
  • zich dominant opstelden
  • en cruciale momenten verkeerd inschatten

Volgens Wallace zou het duo zelfs een kans hebben gemist toen de bultrug zich maandag kort had los gezwommen. In plaats van het dier richting open zee te begeleiden, zou het opnieuw richting ondiep water zijn gestuurd. Ook beschuldigt zij de influencer ervan vooral bezig te zijn geweest met filmen en sociale media, terwijl het dier gevaar liep.

De beschuldigingen zijn ernstig, maar worden door de organisatie deels weersproken. Zo stelt medeorganisator Karin Walter-Mommert dat:

  • eventuele fouten worden onderzocht met videobeelden
  • en dat Bambarén juist een “bijzondere band” met de walvis heeft

Nieuwe maatregelen: zwaar materieel en “Big Bags”

Ondertussen wordt ter plaatse met alle middelen geprobeerd de situatie onder controle te krijgen. Dinsdag werden onder meer ingezet:

  • een baggerinstallatie om de bodem vrij te maken
  • een zuigsysteem om sediment weg te halen
  • drones om de situatie van bovenaf te monitoren

Daarnaast wordt gewerkt aan een nieuw concept waarbij zogeheten Big Bags (grote zakken van ongeveer één kubieke meter) moeten voorkomen dat de walvis opnieuw het ondiepe water in glijdt. Ook worden doeken over het dier gelegd om het te beschermen tegen de zon.

Gedrag walvis roept vragen op

Biologen wijzen erop dat het gedrag van de walvis — die inmiddels al vijf keer in ondiep water terechtkwam — mogelijk geen toeval is. Volgens experts zoeken gewonde of verzwakte dieren vaak bewust een rustige, beschutte plek op om te herstellen. Dat kan verklaren waarom het dier telkens terugkeert naar ondiep water.

Dat maakt de reddingspoging extra ingewikkeld: wat voor mensen als hulp voelt, kan voor het dier juist extra stress betekenen.

Nieuw plan in de maak, maar tijd dringt

Aan het eind van de middag werd duidelijk dat er mogelijk een nieuw reddingsconcept wordt voorbereid. Details zijn nog niet bekend, maar volgens minister Backhaus wordt er “op korte termijn” meer informatie verwacht. De tijd begint echter te dringen. Met een dalend waterpeil en een verzwakt dier lijken de komende uren en dagen beslissend te worden.

Terugblik op eerdere berichtgeving

👉 Eerder schreven we al uitgebreider over de situatie rond de walvis bij Insel Poel en de mogelijke reddingsscenario’s: