Definitief oordeel: gestrande walvis bij Insel Poel niet te redden – dier ligt in stervensfase

Close-up van een bultrug die met zijn kop boven water komt
Bultrug (Megaptera novaeangliae) van dichtbij gefotografeerd. Bron: Rainer J. Wagner / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0) https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl

Update – donderdag 9 april, 20:00 uur

Walvis beweegt voor het eerst in dagen

De gestrande walvis bij Insel Poel heeft zich voor het eerst in dagen weer zichtbaar bewogen. Volgens Duitse media draaide het dier zich en verplaatste het zich enkele meters.

Een woordvoerder van het ministerie van Mecklenburg-Voor-Pommeren bevestigde dat de walvis zijn positie licht heeft veranderd, maar kon niet bevestigen dat het dier daadwerkelijk richting open water beweegt.

Overlevingskansen onveranderd

Aan de kritieke toestand van de walvis verandert de beweging niets. Volgens de autoriteiten blijven de overlevingskansen ongewijzigd.

Dat het dier nog leeft, blijkt onder meer uit waarnemingen van een waterfontein (uitademing) boven het wateroppervlak.

Update – woensdag 8 april, 20:00 uur

De gestrande walvis bij het Duitse eiland Insel Poel bevindt zich volgens een dierenbeschermingsexpert inmiddels in de stervensfase. Dat zegt Bianca König van de organisatie Whale and Dolphin Conservation (WDC). Een belangrijk signaal is dat het dier niet meer reageert op boten in de omgeving.

Hoe lang dit proces nog duurt, is volgens experts onzeker. De walvis kan binnen korte tijd sterven, maar het kan ook nog enkele dagen duren. Als het dier gedurende langere tijd niet meer ademt, geldt dat als teken dat het is overleden.

Volgens deskundigen speelt ook het eigen lichaamsgewicht een rol. Omdat de walvis in ondiep water en modder ligt, drukt zijn gewicht op de organen. Dat kan leiden tot een fatale instorting van de bloedsomloop. De toestand van de walvis is de afgelopen dagen verder verslechterd, met onder meer ernstige huidbeschadigingen en vermoedelijke inwendige schade.

Een reddingsoperatie wordt nog altijd uitgesloten. Experts benadrukken dat het dier niet transporteerbaar is en dat een poging om de walvis te verplaatsen waarschijnlijk tot extra lijden zou leiden. De autoriteiten bereiden zich ondertussen voor op de berging van het dier na zijn overlijden. Details daarover zijn nog niet bekendgemaakt.

Eerder schreven we:

Redding uitgesloten na nieuw onderzoek

De gestrande bultrug bij het Duitse eiland Insel Poel kan niet meer worden gered. Dat hebben experts dinsdag bevestigd na nieuw onderzoek en overleg. Volgens de betrokken biologen en dierenartsen is het dier inmiddels zo verzwakt dat een reddingspoging niet alleen zinloos is, maar het lijden juist zou verergeren.

Daarmee bevestigen de deskundigen hun eerdere inschatting van vorige week. Tijdens een persconferentie werd duidelijk dat de toestand van de walvis verder is verslechterd. De huidbeschadigingen zijn toegenomen en volgens de experts is het waarschijnlijk dat er inmiddels ook inwendige schade is ontstaan.

Transport naar zee zou risico vergroten

Een verplaatsing van het dier naar open zee, bijvoorbeeld richting de Noordzee, wordt nadrukkelijk afgeraden. Volgens de deskundigen zou de stress van zo’n operatie ertoe kunnen leiden dat de walvis al tijdens het transport overlijdt.

Bovendien wijzen zij erop dat een dergelijke ingreep geen duurzame oplossing zou bieden. Het dier is al meerdere keren vastgelopen en zou naar verwachting opnieuw stranden. In dat geval zou de walvis nog zwakker zijn dan nu.

Oostzee ongeschikt leefgebied

Een belangrijke factor is het relatief lage zoutgehalte van het water in de Oostzee. Voor een bultrug, die normaal in oceanen leeft, is dat een ongeschikte omgeving. Volgens de experts heeft dit het dier al ernstig verzwakt.

Ook natuurlijke omstandigheden bieden weinig perspectief. Om zichzelf los te kunnen zwemmen, zou het waterpeil met ongeveer zestig centimeter moeten stijgen. Voor de komende dagen wordt echter juist een lichte daling verwacht.

Geen mogelijkheid om lijden te verkorten

Opvallend is dat ook het actief beëindigen van het lijden van de walvis geen optie is. Volgens de Duitse minister van Landbouw van Mecklenburg-Voor-Pommeren, Till Backhaus (SPD), zijn verschillende methoden onderzocht, maar allemaal ongeschikt bevonden.

De conclusie van zowel de autoriteiten als de geraadpleegde experts is daarom dat er geen andere mogelijkheid is dan het dier met rust te laten en het natuurlijke verloop af te wachten. Dat proces kan nog meerdere dagen duren.

Walvis al weken in problemen

De bultrug van naar schatting twaalf tot vijftien meter lang en meer dan twaalf ton zwaar zwemt al weken rond in de Oostzee. Het dier strandde herhaaldelijk op zandbanken.

Eerder werd de walvis nog losgemaakt en kon hij tijdelijk verder zwemmen, maar uiteindelijk raakte hij opnieuw vast in de baai bij Wismar. Sindsdien lukt het hem niet meer om op eigen kracht los te komen.

Onderzoek met internationale steun

De afgelopen dagen is de situatie uitgebreid onderzocht met onder meer drones en onderwaterapparatuur. Daarbij waren wetenschappers betrokken van het Deutsche Meeresmuseum en het Instituut voor onderzoek naar wilde dieren (ITAW).

Ook internationale deskundigen, onder meer van de Internationale Walvisvaartcommissie, hebben de bevindingen beoordeeld en ondersteunen de conclusie dat redding niet meer mogelijk is.

Een klacht tegen de autoriteiten wegens vermeende nalatigheid werd inmiddels door een rechtbank afgewezen.

Dossier zorgt voor maatschappelijke discussie

De situatie rond de walvis leidde de afgelopen dagen tot veel publieke aandacht en discussie in Duitsland. Autoriteiten benadrukken dat alle mogelijke opties zijn onderzocht.

Volgens minister Backhaus is er alles aan gedaan om tot een zorgvuldige beoordeling te komen. Hij noemde de afgelopen periode persoonlijk “de zwaarste paasdagen uit zijn leven”.

Terugblik op eerdere berichtgeving

👉 Eerder schreven we al uitgebreider over de situatie rond de walvis bij Insel Poel en de mogelijke reddingsscenario’s:

Wil jij de volgende brief ook in je mailbox?

Ontvang elke maand een persoonlijke Berlijnse Brief — gratis en exclusief in je inbox.

Let op: Heb je geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer dan even je spambox – het kan zijn dat onze mail daar per ongeluk is beland.

Lees eerdere Berlijnse Brieven in het archief