Het Rotes Rathaus in Berlijn, zetel van de Berlijnse regering
Het Rote Rathaus, het stadhuis van Berlijn en de zetel van de Berlijnse deelstaatregering. © Duitsland Vandaag – Allard van Gent

🎥 REPORTAGE: DUITSLAND VANDAAG OP VERKIEZINGSDAG IN BERLIJN

Duitsland Vandaag volgt lijsttrekkers op verkiezingsdag
Duitsland Vandaag trok op verkiezingsdag langs de Berlijnse stembureaus en sprak Werner Graf, Steffen Krach, Kristin Brinker en Stefan Evers. Met zes eigen video’s en spontane gesprekken.
→ Bekijk onze reportage van de verkiezingsdag

Op zondag 20 september 2026 koos Berlijn een nieuw deelstaatparlement. Die Linke werd de grootste partij, terwijl CDU en SPD fors verloren. Na de verkiezingsuitslag draait het nu om de vraag welke partijen samen een nieuwe regering voor de Duitse hoofdstad kunnen vormen.

Het ging dus niet om Bondsdagverkiezingen. De landelijke regering van bondskanselier Friedrich Merz werd op 20 september niet gekozen. Berlijners kozen het parlement dat de komende jaren de politieke koers van hun stadsdeelstaat bepaalt.

Verkiezingsbord van Elif Eralp van Die Linke in Berlijn
Verkiezingsbord van Elif Eralp in Berlijn. © Duitsland Vandaag / Allard van Gent

Datum van de verkiezingen

De verkiezingen voor het parlement van Berlijn vinden plaats op zondag 20 september 2026. Daarmee volgt Berlijn het reguliere verkiezingsritme, nadat eerdere verkiezingen door herstemmingen werden verstoord.

Achtergrond en procedure

Berlijn vormt als stadsdeelstaat een bijzonder geval binnen het Duitse politieke systeem. Samen met Hamburg en Bremen behoort Berlijn tot de drie Duitse stadsdeelstaten. Het parlement van de stadsdeelstaat heet het Abgeordnetenhaus. Berlijn kent daarnaast twaalf districten (Bezirke), die elk een eigen districtsvergadering hebben.

Net als in andere deelstaten geldt een gemengd kiesstelsel. Kiezers brengen twee stemmen uit: één voor een directe kandidaat in hun kiesdistrict en één voor de partijlijst. Voor de partijlijsten geldt in beginsel een kiesdrempel van vijf procent.

Van peilingen naar verkiezingsuitslag

Werner Graf van de Groenen in een stembureau tijdens de verkiezingen in Berlijn
Werner Graf (Groenen) in een Berlijns stembureau op verkiezingsdag. © Duitsland Vandaag / Allard van Gent

Kort voor de verkiezingen leek de strijd om de grootste partij in Berlijn nog spannend. Uiteindelijk won Die Linke overtuigend. Volgens de voorlopige uitslag kreeg de partij van lijsttrekker Elif Eralp 25,7 procent van de stemmen, ruim twee keer zoveel als bij de verkiezingen van 2023. Voor het eerst werd Die Linke daarmee de grootste partij van Berlijn.

De CDU eindigde met 18,8 procent als tweede en verloor 9,5 procentpunt. De AfD werd met 16,3 procent de derde partij, gevolgd door de Groenen met 14,3 procent. De SPD kwam uit op 12,1 procent, het slechtste resultaat van de sociaaldemocraten ooit bij verkiezingen voor het Berlijnse deelstaatparlement. Het BSW bleef met 4,7 procent onder de kiesdrempel van vijf procent.

Daarmee weken de verhoudingen duidelijk af van sommige peilingen eerder in de campagne. Die Linke wist in de laatste fase verder uit te lopen, terwijl de CDU aanzienlijk lager eindigde dan de 20 procent waarop de partij begin september nog werd gepeild.

De verkiezingen stonden ook in het teken van nieuwe lijsttrekkers. De CDU verving in juli Kai Wegner door Stefan Evers. Die Linke ging de verkiezingen in met Elif Eralp, de Groenen met Werner Graf, de SPD met Steffen Krach en de AfD met Kristin Brinker.

De uitslag betekent ook dat de coalitie van CDU en SPD niet kan doorgaan. Voor een meerderheid zijn drie partijen nodig. Een coalitie van Die Linke, Groenen en SPD heeft voldoende zetels; hetzelfde geldt voor een combinatie van CDU, Groenen en SPD. Eralp heeft aangekondigd eerst met de Groenen en SPD te willen praten.

Waarom deze verkiezing ertoe doet

Berlijn is niet alleen de Duitse hoofdstad, maar ook een van de zestien deelstaten. De verkiezingsuitslag bepaalt daarom rechtstreeks wie de komende jaren de hoofdstad bestuurt. Tegelijkertijd heeft de uitslag landelijke betekenis, omdat Berlijn een belangrijk politiek podium is en ontwikkelingen in de stad vaak nationaal aandacht krijgen.

De verkiezingen van 20 september hebben de politieke verhoudingen in Berlijn sterk veranderd. Die Linke werd voor het eerst de grootste partij en behaalde met 25,7 procent haar beste resultaat ooit in de hoofdstad. CDU en SPD verloren fors, terwijl de AfD duidelijk won. De bestaande coalitie van CDU en SPD heeft daardoor geen meerderheid meer.

De aandacht verschuift nu naar de coalitievorming. Die Linke wil met de Groenen en SPD praten over een nieuwe regering. Daarmee is nog niet bepaald welke partijen uiteindelijk samen Berlijn zullen besturen.

Wat betekenen de verkiezingen voor Friedrich Merz?

De Berlijnse verkiezingen veranderen niets aan de samenstelling van de Bondsdag of aan het kanselierschap van Friedrich Merz. Politiek zijn de uitslagen van 20 september echter wel relevant voor de bondskanselier en CDU-leider. De CDU verloor in Berlijn fors en behaalde in Mecklenburg-Voorpommeren eveneens een historisch slecht resultaat.

Merz erkende een dag na de verkiezingen dat de landelijke politiek een rol heeft gespeeld bij de slechte resultaten van zijn partij. Daarbij noemde hij ook zijn eigen persoon. Tegelijkertijd wees hij vragen over zijn positie van de hand. Binnen de CDU klinkt inmiddels kritiek op de koers van de partij en de leiding van Merz.

CDU-hoofdkantoor in Berlijn met verkiezingsposter van Stefan Evers na de deelstaatverkiezingen
Het CDU-hoofdkantoor in Berlijn, een dag na de verkiezingen. © Duitsland Vandaag / Allard van Gent

Voor de landelijke coalitie heeft de verkiezingsuitslag vooralsnog geen directe gevolgen. Merz benadrukte dat CDU en SPD hun samenwerking in de Bondsregering willen voortzetten. De verkiezingsnederlagen vergroten wel de druk op de CDU om zich te beraden op haar politieke koers.

🎥 REPORTAGE UIT BERLIJN

  1. Verkiezingsdag: Duitsland Vandaag volgt de Berlijnse lijsttrekkers
    Van Werner Graf en Steffen Krach tot Kristin Brinker en Stefan Evers, met eigen beelden en video’s.
    → Lees de reportage
  2. CDU-lijsttrekker Stefan Evers spreekt met Duitsland Vandaag
    Gesprek in Tempelhof tijdens de laatste campagnedag, met eigen video.
    → Lees de reportage

Laatste nieuws & updates

→ Lees hier alles over de deelstaatverkiezingen in Duitsland in 2026