Controverse rond bultrugwalvis in Oostzee: Denemarken wil niet ingrijpen bij nieuwe stranding

Reddingsactie voor een bultrugwal bij Poel in de Oostzee met werkplatform en boten — Reddingswerkzaamheden voor de gestrande bultrugwal bij Poel in april 2026. Foto: Roy Zuo / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

De walvisbultrug die wekenlang vastzat voor de kust van Mecklenburg-Voor-Pommeren, is onderweg naar de Noordzee. Maar terwijl het dier langzaam dichter bij open zee komt, groeit de controverse. Denemarken maakt namelijk duidelijk dat het in een vergelijkbare situatie niet zou ingrijpen.

Walvis onderweg richting Noordzee

Na een complexe reddingsactie eerder deze week is de bultrug (een walvissoort die normaal in open oceanen leeft) inmiddels op transport. Het dier wordt vervoerd in een met water gevuld vrachtschip en voortgetrokken door het gespecialiseerde schip “Fortuna B”. De route loopt via de Deense wateren richting de westkust van Zweden en vervolgens via het Skagerrak (de zeestraat tussen Denemarken, Noorwegen en Zweden) naar de Noordzee. Volgens de planning moet de walvis daar uiteindelijk weer worden vrijgelaten. Het dier zat ongeveer vier weken vast in een baai bij het eiland Poel in de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren. De redding werd uitgevoerd door een particulier initiatief.

Denemarken: niet redden, maar natuur zijn gang laten gaan

Opvallend is de reactie uit Denemarken. Het Deense ministerie van Milieu laat weten dat gestrande zeezoogdieren daar in principe niet worden gered. Volgens het ministerie zijn strandingen een natuurlijk verschijnsel. Ingrijpen door mensen zou dieren juist kunnen verstoren. Daarom geldt als uitgangspunt dat men walvissen niet probeert te redden of te verplaatsen. Over de specifieke situatie van deze walvis wilde Denemarken zich niet uitspreken, maar de algemene lijn is duidelijk: een dergelijke reddingsoperatie zou daar niet snel plaatsvinden.

Discussie onder wetenschappers

De redding van de walvis in Duitsland is vanaf het begin omstreden geweest. Veel wetenschappers hadden juist geadviseerd om niet in te grijpen. Zij wijzen erop dat de overlevingskansen na zo’n langdurige stranding beperkt zijn en dat transport extra stress kan veroorzaken. Toch besloot het particuliere initiatief om de walvis levend naar open zee te brengen. Het dier is circa twaalf meter lang en weegt naar schatting twaalf ton.