Voormalig chef van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst Hans-Georg Maaßen heeft zich bereid verklaard om minister van Binnenlandse Zaken te worden in de deelstaat Saksen-Anhalt, mocht de AfD daar na de verkiezingen in september gaan regeren. De uitspraak zorgt in Duitsland voor grote onrust, vooral vanwege de gevoelige positie van het ministerie dat verantwoordelijk is voor politie, binnenlandse veiligheid en samenwerking met inlichtingendiensten.
Volgens recente peilingen staat de AfD in Saksen-Anhalt momenteel op ongeveer 41 procent van de stemmen. Daarmee komt de rechts-populistische partij dicht in de buurt van een absolute meerderheid in het deelstaatparlement.
Maaßen ziet rol als minister wel zitten
In gesprek met weekblad Die Zeit zei Hans-Georg Maaßen dat hij een ministerspost zou overwegen “als het het land helpt”. Maaßen was van 2012 tot 2018 president van het Bundesamt für Verfassungsschutz, de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst.
De voormalige topambtenaar geldt al jaren als een omstreden figuur binnen de Duitse politiek. Hij kwam vooral onder vuur te liggen vanwege uitspraken over migratie en zijn toenadering tot conservatieve en rechts-populistische kringen. Inmiddels staat hij politiek dicht bij de AfD, al is hij geen prominent lid van de partij.
Maaßen bevestigde tegenover Die Zeit dat hij meerdere keren heeft gesproken met Ulrich Siegmund, de lijsttrekker van de AfD in Saksen-Anhalt. Volgens Maaßen heeft Siegmund goede bestuurders nodig als de partij daadwerkelijk regeringsverantwoordelijkheid krijgt. “Wie goed campagne voert, is niet automatisch ook een goede bestuurder,” aldus Maaßen.
Geen officiële bevestiging vanuit AfD
De AfD in Saksen-Anhalt heeft officieel nog niet bevestigd dat Maaßen daadwerkelijk kandidaat is voor een ministerspost. Toch melden meerdere politici uit de deelstaatafdeling volgens Die Zeit dat zijn naam intern wordt besproken. De verkiezingen voor het deelstaatparlement van Saksen-Anhalt vinden plaats op 6 september. De AfD staat er historisch sterk voor. Als de partij inderdaad gaat regeren, zou dat een belangrijk politiek keerpunt betekenen in Duitsland.
Tot nu toe is de AfD nog nergens verantwoordelijk geweest voor een deelstaatregering. Andere partijen proberen samenwerking met de partij doorgaans te vermijden vanwege radicale en extreemrechtse stromingen binnen de AfD.
Duitse veiligheidspolitici slaan alarm
De mogelijke combinatie van een AfD-regering en een voormalig chef van de Verfassungsschutz (Duitse binnenlandse veiligheidsdienst) als minister van Binnenlandse Zaken leidt in Berlijn tot bezorgdheid. Marc Henrichmann van de CDU, voorzitter van de parlementaire commissie die toezicht houdt op de Duitse inlichtingendiensten, waarschuwde in Handelsblatt dat de “veiligheidsarchitectuur” van Duitsland onder druk kan komen te staan. Daarbij gaat het om de samenwerking tussen deelstaten, federale veiligheidsdiensten en internationale partners.
Volgens Henrichmann moeten veiligheidsdiensten nu al nadenken over de bescherming van gevoelige informatie, bronnen en operationele structuren. Ook Sebastian Fiedler, veiligheidsspecialist van de SPD-fractie in de Bondsdag, reageerde scherp. Hij waarschuwde dat extreemrechtse politici in een regeringspositie mogelijk toegang krijgen tot gevoelige informatie over personen die door veiligheidsdiensten worden gevolgd.
Waarom Saksen-Anhalt belangrijk is
Saksen-Anhalt ligt in voormalig Oost-Duitsland en geldt al jaren als een bolwerk van de AfD. De partij profiteert daar van onvrede over migratie, economische verschillen tussen Oost- en West-Duitsland en wantrouwen tegenover gevestigde partijen. Een regeringsdeelname van de AfD in deze deelstaat zou daarom niet alleen regionaal, maar ook nationaal grote gevolgen kunnen hebben. In Duitsland wordt al langer gediscussieerd over de vraag hoe om te gaan met een partij die deels door de Verfassungsschutz als rechts-extremistisch wordt beschouwd.
