De Russische president Vladimir Putin heeft voormalig bondskanselier Gerhard Schröder genoemd als mogelijke bemiddelaar in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Die uitspraak leidde in Duitsland vrijwel direct tot politieke discussie. Vooral binnen de sociaaldemocratische SPD lopen de meningen uiteen. Het Kremlin opperde Schröders naam tijdens de herdenkingen rond de overwinning op nazi-Duitsland in Moskou. Volgens Poetin “nadert het conflict zijn einde” en zou hij het liefst met Schröder spreken als Europese gesprekspartner.
Duitse regering spreekt van Russische strategie
De Duitse regering reageerde opvallend terughoudend. Vanuit regeringskringen in Berlijn werd benadrukt dat de uitspraken van Poetin passen binnen een reeks “schijnvoorstellen” en onderdeel zijn van de bekende hybride strategie van Rusland. Daarmee doelt Duitsland op pogingen van Moskou om verdeeldheid te zaaien binnen Europa en tussen bondgenoten. Volgens de regering laten Duitsland en Europa zich daardoor niet uit elkaar spelen.
SPD verdeeld over mogelijke rol Schröder
Binnen de SPD, de partij van Schröder zelf, ontstond discussie. De SPD-politici Ralf Stegner en Adis Ahmetovic vinden dat het voorstel niet direct van tafel moet worden geveegd. Ahmetovic, buitenlandwoordvoerder van de SPD-fractie in de Bondsdag, waarschuwde dat Europa niet buitenspel mag blijven bij eventuele onderhandelingen over Oekraïne. Volgens hem mogen niet alleen de Verenigde Staten en Rusland beslissen over de toekomst van Oekraïne en de Europese veiligheid.
Daarom zou volgens hem bekeken moeten worden of betrokkenheid van Schröder — in nauw overleg met Europese partners — eventueel een rol kan spelen. Tegelijkertijd is er binnen de SPD ook stevige kritiek. Oud-parlementariër Michael Roth noemde Poetins voorstel in de Tagesspiegel een “doorzichtig manoeuvre”. Volgens Roth kan een bemiddelaar niet simpelweg “een vriend van Poetin” zijn. Belangrijker is volgens hem dat Oekraïne zelf zo’n persoon accepteert.
Groenen, FDP en Linke sceptisch
Bij andere partijen overheerst scepsis of afwijzing. De Groenen wijzen erop dat Rusland zelf de agressor is in deze oorlog en dat Poetin de oorlog onmiddellijk kan beëindigen. Fractievoorzitter Britta Haßelmann stelde dat Schröder in Europa nauwelijks nog geloofwaardig is op het gebied van Ruslandpolitiek. Ze verwees daarbij naar de jarenlange persoonlijke vriendschap tussen Schröder en Poetin.
Ook de liberale FDP twijfelt sterk aan een rol voor de oud-bondskanselier. Europarlementariër Marie-Agnes Strack-Zimmermann zei dat een bemiddelaar door beide partijen geaccepteerd moet worden. Volgens haar is het zeer de vraag of Oekraïne Schröder als neutraal zou beschouwen. De Linke (links-socialistische oppositiepartij) wees eveneens op de nauwe politieke en persoonlijke banden tussen Schröder en Poetin.
AfD staat open voor bemiddelingspoging
De rechts-populistische partij AfD reageerde juist positief. Buitenlandwoordvoerder Markus Frohnmaier verklaarde dat iedere poging om het bloedvergieten te stoppen welkom is, ook als Schröder daarbij een rol zou spelen.
Schröder blijft zwijgen
Het kantoor van Schröder liet weten voorlopig geen commentaar te geven op Poetins uitspraken. De voormalige bondskanselier ligt in Duitsland al jaren onder vuur vanwege zijn nauwe banden met Rusland. Na zijn politieke loopbaan werkte hij onder meer voor Russische energiebedrijven, waaronder Gazprom en Nord Stream 2 AG, de dochteronderneming achter de omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 is Schröders positie in Duitsland sterk beschadigd geraakt. Veel critici verwijten hem dat hij zich nooit duidelijk genoeg van Poetin heeft gedistantieerd.
Europa nog altijd buiten directe onderhandelingen
Opvallend is dat Europese landen tot nu toe nauwelijks betrokken zijn bij directe gesprekken tussen Rusland en Oekraïne. Eerdere onderhandelingen verliepen vooral via bemiddeling van de Verenigde Staten. Het Kremlin verzette zich lange tijd tegen een actieve Europese rol aan tafel. Dat verklaart mede waarom Poetins uitspraken in Duitsland nu zo gevoelig liggen.
Bron: Tagesschau (10 mei 2026) – “Schröder als Vermittler? Gemischte Reaktionen”
