Chaos rond bultrug bij Insel Poel verdiept zich: kritiek, rechtszaak en onzeker reddingsplan

april 22, 2026 Allard van Gent Samenleving 0
bultrug-sprong-oostzee-wismar
Bultrug (Megaptera novaeangliae) springt uit het water. Archiefbeeld. Bron: Nadine Reichardt / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

De situatie blijft uiterst complex

De reddingsactie rond de bultrugwalvis bij Insel Poel (in de Oostzee) is woensdag opnieuw in een beslissende en uiterst complexe fase beland. Terwijl hulpverleners met man en macht doorgaan, nemen de twijfels toe — zowel binnen het team als daarbuiten.

De walvis ligt nog steeds in ondiep water bij de opening van de baai richting de Wismarbucht. De belangrijkste strategie blijft voorlopig het vrijmaken van een geul richting dieper water. Maar volgens betrokken duikers kan dat proces dagen duren — tijd die mogelijk ontbreekt.

Technische operatie gaat onverminderd door

Ook woensdag werd opnieuw zwaar materieel ingezet rond de walvis. Met waterslangen en zuigsystemen werd zand verwijderd. Een baggerinstallatie hielp om de bodem vrij te maken en een drone van de reddingsdienst DLRG bewaakt de situatie van bovenaf. De bultrug werd nat gehouden met water en afgedekt met doeken tegen de zon. Volgens waarnemingen ligt de walvis in een soort kuil en “floated” hij — hij ligt dus niet volledig vast, maar kan zich ook niet vrij bewegen.

Nieuwe dierenartsen, maar vragen over expertise blijven

Na het vertrek en uitvallen van eerdere dierenartsen werd het team woensdag opnieuw aangevuld. Er zijn nu weer meerdere dierenartsen aanwezig, onder wie Kirsten Tönnies en later ook Ina Rheker. Toch blijven er vragen:

  • hoe gespecialiseerd zijn zij in zeezoogdieren?
  • is de beschikbare expertise voldoende voor zo’n uitzonderlijke situatie?

Volgens Rheker is de situatie “hoogcomplex” en bestaat er geen blauwdruk voor dit soort operaties. Tegelijk benadrukt zij dat

Interne spanningen blijven doorwerken

De spanningen binnen het team zijn nog altijd voelbaar. De eerder bekritiseerde betrokkenen — onder wie schrijver en milieuactivist Sergio Bambarén en influencer Danny Hilse — waren woensdag opnieuw aanwezig. Bambarén verdedigde zich publiekelijk en sprak van een “zeer moeilijke operatie”, waarbij fouten zijn gemaakt, maar ook verschillende interpretaties bestaan van wat er misging. De discussie over verantwoordelijkheid en aanpak blijft daarmee een belangrijk onderdeel van het verhaal.

Juridische strijd rond de reddingsactie

Opvallend is dat de reddingsactie inmiddels ook een juridische dimensie heeft gekregen. Bij het Verwaltungsgericht Schwerin (de bestuursrechter) is een verzoek ingediend om de reddingsactie stop te zetten of deze pas voort te zetten na een onafhankelijk deskundigenrapport. Eerdere pogingen om juist een reddingsactie af te dwingen strandden, omdat de indieners geen juridische basis hadden. De huidige situatie is bijzonder, omdat de actie wordt uitgevoerd door een particuliere initiatiefgroep, de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren toezicht houdt, maar de actie niet zelf uitvoert.

Kritiek van natuurorganisaties en internationale experts

De kritiek op de reddingspogingen neemt toe. De Naturschutzbund Deutschland (NABU) waarschuwt dat de walvis mogelijk te zwak is, ingrijpen extra stress veroorzaakt en het dierenwelzijn uit het oog kan raken. Ook de Internationale Walviscommissie (International Whaling Commission) blijft bij haar eerdere, kritische oordeel:

  • verdere ingrepen zijn waarschijnlijk niet effectief
  • en kunnen het lijden juist vergroten

Volgens het orgaan is een meer terughoudende aanpak — gericht op rust en begeleiding — mogelijk de meest humane optie.

Politieke druk en publieke discussie

De zaak heeft inmiddels ook een politieke en maatschappelijke lading gekregen. Op sociale media wordt het debat steeds feller. Volgens analyses proberen ook politieke groepen het onderwerp te gebruiken. Daarnaast staat het ministerie onder toenemende druk om keuzes te verantwoorden. Till Backhaus benadrukte tijdens een persconferentie dat:

  • het dierenwelzijn voorop staat
  • de overheid toezicht houdt
  • maar de verantwoordelijkheid bij de private initiatiefgroep ligt

Hij gaf ook aan dat het oorspronkelijke plan met luchtkussens definitief van tafel is.

Gezondheidstoestand: “kritisch, maar nog vitaal”

Volgens de laatste gegevens weegt de walvis circa 12 ton, is hij ruim 12 meter lang en heeft hij meerdere verwondingen, waaronder vermoedelijk door scheepsschroeven. De walvis reageert nog:

  • hij beweegt zijn vinnen
  • reageert op voedsel (makreel)
  • en is volgens betrokkenen soms actief, vooral ’s nachts

Maar tegelijkertijd is hij ziek, verzwakt en in een kritieke toestand

Geen alternatief: euthanasie praktisch onmogelijk

Een belangrijk punt dat woensdag nadrukkelijk werd gemaakt: euthanasie is geen realistische optie. Volgens dierenarts Rheker is dit bij een dier van deze omvang praktisch niet uitvoerbaar. Bovendien is het niet in overeenstemming met dierenwelzijn. Daarmee blijft de reddingspoging — ondanks alle twijfels — de enige optie.

Nieuwe strategie: doorgaan met vrijspuiten

Het oorspronkelijke reddingsplan met luchtkussens is losgelaten. De focus ligt nu volledig op het vrijmaken van de bodem rond de walvis, het creëren van een doorgang naar dieper water en het ondersteunen van het dier waar mogelijk. Maar opnieuw geldt: dit kost tijd — en die tijd is onzeker.

Een verhaal zonder draaiboek

De reddingsactie rond de bultrug bij Insel Poel laat zien hoe ingewikkeld ingrijpen in de natuur kan zijn. Techniek, wetenschap, emoties en menselijke factoren lopen voortdurend door elkaar. Wat overblijft, is een situatie waarin niemand volledige controle heeft, experts het onderling oneens zijn en elke beslissing grote gevolgen kan hebben. De komende dagen zullen bepalen of de walvis alsnog zijn weg naar open zee vindt — of dat deze uitzonderlijke reddingsoperatie een andere afloop krijgt.

Terugblik op eerdere berichtgeving

👉 Eerder schreven we al uitgebreider over de situatie rond de walvis bij Insel Poel en de mogelijke reddingsscenario’s:

Gerelateerde berichten