Regeringscrisis in Brandenburg: SPD verbreekt coalitie met Bündnis Sahra Wagenknecht

Uitzicht op het Landtag van Brandenburg in Potsdam, gevestigd in het gereconstrueerde Stadtschloss aan de oever van de Havel, met op de achtergrond de groene koepel van de Nikolaikirche.
Foto: Potsdamer Stadtschloss – zetel van het Landtag van Brandenburg Bron: Wikimedia Commons / Foto: Bjoertvedt / CC BY-SA 3.0

De politieke situatie in de Duitse deelstaat Brandenburg is in korte tijd ingrijpend veranderd. Minister-president Dietmar Woidke heeft dinsdag het einde aangekondigd van de regeringscoalitie tussen zijn SPD en het Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW, een relatief nieuwe links-populistische partij rond politica Sahra Wagenknecht). Aanleiding is het vertrek van meerdere afgevaardigden uit de BSW-fractie in het deelstaatparlement.

Aanleiding: vertrek van sleutelfiguren

De crisis kwam in een stroomversnelling nadat drie BSW-afgevaardigden, onder wie vice-minister-president en minister van Financiën Robert Crumbach, hun partij en fractie verlieten. Kort daarop maakten ook de afgevaardigden Jouleen Gruhn en André von Ossowski bekend uit de BSW-fractie te stappen. Daarmee slonk de fractie van veertien naar elf zetels.

Volgens Woidke is daarmee de basis voor verdere samenwerking verdwenen. De SPD was eind 2024 met het BSW in zee gegaan om een democratische meerderheid in het deelstaatparlement van Brandenburg veilig te stellen. Nu die zekerheid ontbreekt, is de coalitie volgens de minister-president feitelijk beëindigd.

Minderheidsregering als tussenfase

Voorlopig wil Woidke doorgaan met een minderheidsregering onder leiding van de SPD. Alle ministers blijven vooralsnog in functie. De minister voor Infrastructuur Detlef Tabbert (BSW) liet weten het landsbelang voorop te stellen en lopende projecten te willen uitvoeren. Over zijn politieke toekomst deed hij geen uitspraken.

Minister voor Gezondheid Britta Müller, eveneens afkomstig uit het BSW, gaf aan bedenktijd te hebben gevraagd over haar verdere rol in het kabinet. Crumbach daarentegen blijft actief in de regering en is inmiddels opgenomen in de SPD-fractie als partijloos lid.

SPD groeit, BSW verliest invloed

Door de overstap van Crumbach en de toetreding van Jouleen Gruhn telt de SPD-fractie nu 34 zetels, twee meer dan voorheen. De partij spreekt van een blijk van vertrouwen in het bestuurlijk handelen van de overgestapte politici. De resterende BSW-fractie beschikt nog over elf zetels.

Crumbach verklaarde zijn vertrek uit het BSW met scherpe woorden. Volgens hem is de partij die hij mede oprichtte fundamenteel veranderd en niet meer herkenbaar ten opzichte van haar oorspronkelijke koers.

CDU open voor gesprekken, geen nieuwe verkiezingen

Woidke heeft aangekondigd gesprekken te zullen voeren met de CDU. Het doel is bestuurlijke stabiliteit in Brandenburg. CDU-fractievoorzitter Jan Redmann liet weten open te staan voor coalitieonderhandelingen met de SPD. Zowel Woidke als de SPD-leiding sluiten vervroegde deelstaatverkiezingen voorlopig uit.

De coalitie van SPD en BSW regeerde pas sinds december 2024. Al eerder was er onrust ontstaan binnen het BSW, toen meerdere afgevaardigden hun partij de rug toekeerden. Een door de SPD verlangd expliciet loyaliteitsbesluit binnen de BSW-fractie kwam er nooit. Dat zette de samenwerking verder onder druk.

Met het uiteenvallen van de coalitie staat Brandenburg nu voor een periode van politieke heroriëntatie, waarbij de vraag centraal staat welke combinatie in staat is het bestuur stabiel voort te zetten.

Bron: rbb / Tagesschau: https://www.tagesschau.de/inland/regional/brandenburg/brandenburg-regierungskrise-bsw-abgeordnete-100.html