Duitse regering weigert vertrek van X: dit zijn de redenen

Het hoofdkantoor van X (voorheen Twitter) aan Market Street in San Francisco, gezien vanaf de straat op een zonnige dag.
Het hoofdkantoor van X (voorheen Twitter) aan Market Street in San Francisco. © 9yz / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Waarom de Duitse regering tóch op X blijft

Ondanks toenemende kritiek op Elon Musk en de radicalisering van het platform X blijft de Duitse regering actief aanwezig. Volgens de regering weegt de maatschappelijke relevantie van het platform zwaarder dan de controverses rond de eigenaar.

Kritiek op Musk en de radicalisering van X

De discussie over de aanwezigheid van Duitse overheidsinstanties op X laait opnieuw op. Aanleiding zijn recente berichten van Elon Musk, die volgens critici steeds verder afglijden richting extremistische retoriek.

Op zijn account verspreidt Musk de laatste dagen meerdere berichten van rechtsextremisten. Zo deelt hij uitspraken van Martin Sellner, een leidende figuur binnen de Identitäre Bewegung (een in Duitsland als extremistisch bestempelde jongerenbeweging) en een ideoloog van de zogenoemde Neue Rechte. Musk voegde daar zelf aan toe dat “EU-commissarissen verantwoordelijk zijn voor de vernietiging van Europa”.

Ook reageerde Musk instemmend op een afbeelding waarbij de EU-vlag wordt gecombineerd met een nazi-symbool en de tekst “Het Vierde Rijk”. De boosheid van Musk lijkt vooral te komen door een boete van 120 miljoen euro die de EU aan X oplegde wegens schending van Europese digitale regels.

Oproep tot terugtrekking groeit

Verschillende organisaties, prominenten en NGO’s roepen de regering op om X te verlaten. Zij startten zelfs een petitie. Markus Beckedahl van het Zentrum für Digitalrechte und Demokratie (Centrum voor Digitale Rechten en Democratie) noemt X een platform “dat onze democratie ondermijnt”. Hij vindt dat de regering het goede voorbeeld moet geven en overstappen naar kanalen die wél bijdragen aan een constructieve publieke discussie.

Volgens Beckedahl overschat de regering bovendien de relevantie van X en zit zij gevangen in een “relevantie-illusie”.

Regering ziet X als noodzakelijk kanaal

De regering denkt daar anders over. Steffen Meyer, plaatsvervangend woordvoerder van de Bondsregering, benadrukt dat de overheid aanwezig moet zijn op platforms waar burgers zich bevinden. Volgens Meyer betekent gebruik van X niet dat de regering zich vereenzelvigt met de handelswijze of meningen van de eigenaar.

Deze discussie speelde ook al onder voormalig kanselier Olaf Scholz, toen Musk Scholz een “incompetente nar” noemde en president Frank-Walter Steinmeier een “ondemocratische tiran”.

Ministeries beslissen zelf

Volgens het Ressortprinzip (het principe dat elk ministerie zelfstandig zijn communicatie bepaalt) beslist ieder ministerie of het op X actief blijft. Momenteel gebruiken 14 van de 17 ministeries X nog steeds. Alleen Defensie en Milieu lieten hun accounts sinds januari rusten.

Toenemende zorgen over samenwerking met politie

Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken meldt dat X minder meewerkt aan verzoeken van Duitse opsporingsinstanties. Het Bundeskriminalamt, het Duitse nationale recherchebureau, concludeert zelfs dat X bepaalde onderzoeken hindert.

Een taskforce binnen het ministerie die zich bezighoudt met desinformatie ziet Musks uitlatingen als “meningsuitingen van een privépersoon”.

Speelt Trump op de achtergrond mee?

Sommige waarnemers vragen zich af hoe Donald Trump zou reageren als Duitsland X verlaat. Trump verdedigde Musk onlangs nog en waarschuwde Europa om “voorzichtig” te zijn. De regering ontkent echter dat angst voor Washington enige rol speelt.

Politieke partijen blijven posten

In de Bondsdag komt nauwelijks kritiek op het regeringsbeleid. Groenen, Linke en AfD gebruiken X zelf intensief.