De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul heeft tijdens een onverwacht bezoek aan Israël gewaarschuwd voor de risico’s van een instorting van Iran. Volgens hem zou een dergelijke ontwikkeling niet alleen het Midden-Oosten destabiliseren, maar ook directe gevolgen kunnen hebben voor Europa. Het bezoek vond plaats onder uitzonderlijk strenge veiligheidsmaatregelen, midden in de escalerende spanningen tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran.
Bezoek aan plek van Iraanse raketaanval
Samen met zijn Israëlische collega Gideon Saar bezocht Wadephul een woonwijk bij de stad Beit Shemesh, niet ver van Jeruzalem. Daar sloeg vorige week een Iraanse raket in. Bij de aanval kwamen negen mensen om het leven en raakten meer dan vijftig mensen gewond. Meerdere huizen werden vrijwel volledig verwoest. Tijdens het bezoek spraken bewoners met de Duitse minister over familieleden die bij de aanval omkwamen. De beelden maakten zichtbaar hoe direct de oorlog inmiddels het dagelijkse leven in Israël raakt.
Steun aan Israël, maar ook waarschuwing
Wadephul benadrukte dat Duitsland solidair is met Israël. Tegelijkertijd waarschuwde hij nadrukkelijk voor de mogelijke gevolgen van een politieke of militaire instorting van Iran.
Volgens hem heeft niemand belang bij chaos, burgeroorlog of het uiteenvallen van het land. De gevolgen daarvan zouden niet alleen in het Midden-Oosten merkbaar zijn, maar ook Europa kunnen raken. Een dergelijk scenario zou volgens de Duitse minister kunnen leiden tot verdere destabilisatie van de regio, nieuwe vluchtelingenstromen en een uitbreiding van het conflict naar andere landen.
Ook Gaza en Libanon blijven aandacht vragen
Tijdens zijn gesprekken met de Israëlische regering riep Wadephul op om naast het conflict met Iran ook andere brandhaarden in de regio niet uit het oog te verliezen.
Zo drong hij erop aan dat Israël samenwerkt met de Libanese regering in de strijd tegen Hezbollah, de door Iran gesteunde militante beweging in Libanon. Tegelijk benadrukte hij dat de burgerbevolking in Libanon beschermd moet worden en dat civiele infrastructuur niet mag worden vernietigd.
Ook de situatie in de Gazastrook kwam aan bod. Volgens Wadephul blijft de humanitaire situatie daar zorgwekkend en mag een vredesplan voor Gaza niet op de achtergrond raken door de nieuwe oorlogsdynamiek met Iran. Daarnaast sprak hij zich duidelijk uit tegen geweld van radicale Israëlische kolonisten in de bezette Westelijke Jordaanoever.
Bezoek onder zware beveiliging
Het bezoek van de Duitse minister was uitzonderlijk vanwege de veiligheidsrisico’s. Sinds Israël en de Verenigde Staten tien dagen geleden militaire aanvallen op Iran uitvoerden, wordt Israël vrijwel dagelijks bestookt met raketten en drones.
De Duitse delegatie reisde daarom niet met een reguliere regeringsvliegtuig, maar met een Airbus A400M van de Bundeswehr (het Duitse leger), een militair transportvliegtuig.
Hoe serieus de situatie is, bleek vlak voor het vertrek van de delegatie uit Tel Aviv. Kort voor het opstijgen ging het luchtalarm af. Wadephul en zijn medewerkers moesten het vliegtuig verlaten en naar een bunker rennen. Pas na het sein veilig kon de reis worden voortgezet.
Hoe lang duurt de oorlog?
Tijdens gesprekken in Jeruzalem probeerde Wadephul ook duidelijkheid te krijgen over de plannen van Israël en de Verenigde Staten.
Hoe lang de militaire operaties tegen Iran nog zullen duren, blijft echter onduidelijk. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Saar verklaarde alleen dat Israël geen “eindeloze oorlog” wil voeren.
Volgens de Israëlische regering kan een machtswisseling in Iran alleen door de Iraanse bevolking zelf plaatsvinden, al zou internationale steun daarbij mogelijk nodig zijn.
De Duitse regering steunde aanvankelijk de militaire acties tegen het Iraanse regime. Bondskanselier Friedrich Merz liet onlangs echter weten dat een langdurige oorlog niet in het belang van Duitsland is.
Breder geopolitiek spel
Voor Duitsland staat er veel op het spel in het Midden-Oosten. De regering in Berlijn probeert een evenwicht te vinden tussen solidariteit met Israël, stabiliteit in de regio en de risico’s voor Europa. Voor Europese landen spelen daarbij meerdere factoren een rol: energievoorziening, mogelijke migratiestromen, internationale veiligheid en de kans dat het conflict zich verder uitbreidt. De waarschuwing van Wadephul voor chaos in Iran laat zien dat Duitsland zich steeds nadrukkelijker zorgen maakt over de mogelijke gevolgen van deze oorlog voor de wereldpolitiek.
