Politici van CDU/CSU en SPD willen de tabaksbelasting in Duitsland verhogen om de zwaarbelaste wettelijke ziektekostenverzekeringen te ontlasten. In ruil daarvoor zou de btw op medicijnen omlaag kunnen. Nu de kosten sneller stijgen dan de inkomsten past het voorstel in een breder debat over de toekomst van de zorgfinanciering.
Miljardentekort bij ziektekostenverzekeringen
De wettelijke ziektekostenverzekeringen in Duitsland kampen met een tekort van miljarden euro’s. Om die druk te verlichten, pleiten coalitiepolitici voor een hogere tabaksaccijns. Volgens de Duitse regering veroorzaakt roken niet alleen grote gezondheidsproblemen, maar ook enorme maatschappelijke kosten.
De federale drugscommissaris Hendrik Streeck (CDU) wijst erop dat tabaksgebruik jaarlijks ongeveer 131.000 sterfgevallen veroorzaakt. Daarnaast lopen de directe zorgkosten op tot meer dan 30 miljard euro, met daarbovenop nog eens tientallen miljarden aan economische vervolgschade. Een hogere tabaksbelasting is volgens hem geen moreel vingertje, maar een effectief middel om het rookgedrag terug te dringen.
Lagere btw op medicijnen als tegenprestatie
Vanuit de CSU komt het voorstel om de extra belastinginkomsten te gebruiken voor een verlaging van de btw op medicijnen. De btw zou dan dalen van 19 naar 7 procent, het lage tarief dat in Duitsland ook geldt voor basisproducten.
De CSU-gezondheidspoliticus Hans Theiss stelt dat de ziektekostenverzekeringen hierdoor jaarlijks tot zeven miljard euro extra zouden overhouden. Volgens hem zou een prijsstijging van ongeveer twee euro per sigarettenpakje al voldoende zijn om dit te financieren.
Brede steun, ook binnen de SPD
Ook binnen de SPD klinkt steun voor het plan. Oud-minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach verwacht dat een hogere tabaksbelasting leidt tot minder consumptie én extra inkomsten voor de zorg. Dat geld kan volgens hem direct worden ingezet om de druk op het zorgstelsel te verlichten.
Daarnaast pleit Andreas Storm, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DAK, voor een combinatie van maatregelen. Om de premies in 2027 stabiel te houden, zou niet alleen de btw op genees- en hulpmiddelen moeten dalen, maar zouden ook de belastingen op tabak en alcohol omhoog moeten.
Politiek debat nog niet afgerond
Of het voorstel daadwerkelijk wordt ingevoerd, is nog onzeker. Binnen de coalitie bestaat weliswaar brede steun voor extra inkomsten via accijnzen, maar over de concrete uitwerking en timing moet nog worden onderhandeld. Vast staat dat de financiering van de Duitse zorg opnieuw hoog op de politieke agenda staat.
