Cem Özdemir voert campagne zonder zijn partij: succesformule in Baden-Württemberg?

Cem Özdemir tijdens de verkiezingscampagne voor de Landtagswahl in Baden-Württemberg
Cem Özdemir tijdens de campagne voor de Landtagswahl in Baden-Württemberg. © Dominik Butzmann

Een campagne op eigen naam

Volgens een artikel in de Berliner Morgenpost is Cem Özdemir bezig aan een opvallende verkiezingscampagne in Baden-Württemberg. Met volle zalen, enthousiaste reacties en hoge persoonlijke waarderingscijfers laat de groene Spitzenkandidat (lijsttrekker en kandidaat-minister-president) zien dat hij ook zonder zichtbare steun van zijn partij succesvol kan zijn. Op 8 maart 2026 kiest de deelstaat een nieuw parlement en daarmee ook een nieuwe minister-president.

Özdemir, zoon van Turkse arbeidsmigranten en opgegroeid in Zwaben, presenteert zich nadrukkelijk als iemand van “de mensen”. In kleine steden en dorpen trekt hij honderden bezoekers, ook op plekken waar de Groenen traditioneel weinig stemmen halen. Senioren, verenigingen en lokale initiatieven herkennen zich in zijn directe stijl en regionale tongval.

Opvolger van Kretschmann

De inzet is groot: Özdemir wil de lang regerende groene minister-president Winfried Kretschmann opvolgen, die na vijftien jaar niet meer verkiesbaar is. Zijn belangrijkste tegenstander is Manuel Hagel van de CDU. Waar Hagel inzet op klassieke waarden als prestaties en arbeidsethos, profileert Özdemir zich als modern, internationaal georiënteerd en innovatief.

Persoonlijk populairder dan zijn partij

Uit recente peilingen blijkt dat het verschil tussen persoon en partij groot is. Bij een rechtstreekse keuze voor minister-president zou Özdemir volgens enquêtes bijna 40 procent van de stemmen krijgen, terwijl zijn partij, Bündnis 90/Die Grünen, in Baden-Württemberg rond de 23 procent blijft steken. Landelijk doen de Groenen het zelfs nog zwakker.

Die kloof verklaart veel van Özdemirs strategie. Zijn verkiezingsposters tonen geen partijlijn of logo, alleen zijn naam en uitstraling. Wie door Özdemirs website scrolt, ziet vooral de kandidaat zelf. De nadruk ligt op zijn persoonlijke slogan “Er kann es”, terwijl de Groenen als partij nauwelijks zichtbaar zijn.

Bewuste afstand tot de Groenen

In toespraken zwijgt Özdemir grotendeels over zijn partij. Alleen wanneer hij zich kritisch uitlaat over besluiten van de Groenen op federaal of deelstaatniveau, zoals steun voor Amerikaanse politie-software Palantir of de interne verdeeldheid over het Mercosur-handelsakkoord, noemt hij de partij bij naam. Thema’s als klimaatbeleid, traditioneel een kernpunt van de Groenen, laat hij opvallend genoeg buiten beschouwing.

Volgens communicatiewetenschappers is dit een bewuste keuze. Kandidaten die duidelijk populairder zijn dan hun partij, proberen zich los te maken van het negatieve imago dat die partij kan meebrengen. In delen van Baden-Württemberg zijn de Groenen de afgelopen jaren mikpunt geweest van felle kritiek, bijvoorbeeld rond het verbod op verbrandingsmotoren.

Bescherming tegen ‘Groenen-bashing’

Volgens de Berliner Morgenpost fungeert Özdemirs strategie als een schild tegen het zogenoemde Groenen-bashing. Door zijn groene profiel tijdelijk te verbergen, weet hij een breder publiek aan te spreken. Of deze aanpak ook standhoudt in steden waar de Groenen juist sterk staan, zoals Freiburg, moet de komende fase van de campagne uitwijzen.

Duidelijk is in elk geval dat de deelstaatverkiezingen in Baden-Württemberg niet alleen een strijd tussen partijen zijn, maar ook een test voor de vraag hoeveel een sterke persoonlijkheid kan compenseren voor een zwakkere partijnaam.