SPD pleit voor vrijwillige prijsverlaging van basisvoedsel

Binnenzicht van een Edeka-supermarkt in de Rindermarkthalle in Hamburg
Binnenzicht van een Edeka-supermarkt in de Rindermarkthalle in Hamburg. © Andrea Lang / Wikimedia Commons – CC BY-SA 4.0

De prijzen van levensmiddelen in Duitsland zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Sinds 2020 zijn voedselprijzen met meer dan 35 procent omhooggegaan, blijkt uit cijfers van het Statistisches Bundesamt. Vooral voor huishoudens met een laag of middeninkomen wordt boodschappen doen steeds moeilijker. De SPD wil daar nu iets aan veranderen en presenteert een nieuw maatregelenpakket.

Volgens de sociaaldemocraten drukken de hoge prijzen steeds zwaarder op het dagelijkse leven. In een voorstel waarover de ARD-Hauptstadtstudio (het politieke redactiebureau van de publieke omroep ARD in Berlijn) beschikt, roept de partij op tot een actievere rol van politiek en retail om consumenten beter te beschermen tegen oplopende kosten.

Aanpak van verborgen prijsverhogingen

Een belangrijk onderdeel van het plan is het harder optreden tegen verborgen prijsverhogingen. Fabrikanten verkleinen daarbij verpakkingen, terwijl de prijs gelijk blijft. Voor consumenten betekent dit dat zij ongemerkt meer betalen voor minder product. De SPD wil dat deze praktijk strenger wordt gecontroleerd en duidelijker wordt gecommuniceerd.

Initiatiefnemer van het voorstel is Esra Limbacher, plaatsvervangend fractievoorzitter van de SPD. Hij pleit voor een consequente aanpak van deze zogenoemde krimpverpakkingen, die volgens de partij bijdragen aan het gevoel dat boodschappen steeds sneller duurder worden.

Duits boodschappenmandje naar Grieks voorbeeld

Daarnaast kijkt de SPD nadrukkelijk naar het buitenland. In Griekenland werden enkele jaren geleden afspraken gemaakt tussen overheid en supermarkten om prijzen van duizenden producten te verlagen. Daarbij werd een zogenoemd huishoudelijk boodschappenmandje ingevoerd: een overzicht van basisproducten die tijdelijk goedkoper werden aangeboden.

De SPD stelt nu een vergelijkbaar systeem voor Duitsland voor. Het ‘Duitse boodschappenmandje’ zou bestaan uit basisproducten die in Duitsland worden geproduceerd en die supermarkten op vrijwillige basis goedkoper aanbieden. Het gaat bijvoorbeeld om meel, zuivel en vleeswaren, maar ook om dagelijkse huishoudelijke producten zoals wasmiddel. Het voorstel voorziet niet in vaste prijzen, maar in vrijwillige prijsafspraken met de detailhandel.

Politiek spanningsveld

De sociaaldemocraten benadrukken dat zij zich al langer inzetten voor lagere voedselprijzen. Tijdens de verkiezingscampagne pleitte de partij onder meer voor een verlaging van de btw op levensmiddelen. Dat voorstel haalde het echter niet tijdens de coalitieonderhandelingen met de christendemocratische partijen CDU en CSU.

Met het nieuwe plan probeert de SPD alsnog stappen te zetten om de druk op huishoudbudgetten te verlichten. Of het ‘Duitse boodschappenmandje’ er daadwerkelijk komt, hangt af van de bereidheid van supermarktketens om vrijwillig mee te werken.