De Duitse arbeidsmarkt staat voor een ingrijpende verandering. Door het naderende pensioen van de grote naoorlogse generatie babyboomers zullen de komende vijftien jaar miljoenen mensen de arbeidsmarkt verlaten. Volgens nieuwe cijfers van het Duitse statistiekbureau Destatis zal tegen 2040 bijna een derde van de huidige beroepsbevolking de wettelijke pensioenleeftijd hebben overschreden.
Het gaat om ongeveer 13,3 miljoen mensen. Daarmee dreigt een tekort dat volgens statistici niet volledig kan worden opgevangen door jongere generaties.
Babyboomers domineren nog steeds de arbeidsmarkt
De babyboomgeneratie omvat de grote geboortejaren na de Tweede Wereldoorlog, grofweg tussen 1946 en 1964. Veel van deze Duitsers bereiken de komende jaren de pensioenleeftijd van 67 jaar.
Uit de cijfers blijkt dat in 2025 nog altijd 4,5 miljoen mensen tussen de 60 en 64 jaar actief waren op de arbeidsmarkt. Daarnaast werkten of zochten nog eens 5,5 miljoen mensen uit de leeftijdsgroep van 55 tot 59 jaar een baan.
De jongere generaties die hen moeten opvolgen zijn numeriek kleiner. Daardoor kunnen zij het vertrek van de babyboomers volgens Destatis niet volledig compenseren.
Oudere werknemers blijven langer actief
Tegelijkertijd neemt het aandeel oudere werknemers al jaren toe. In 2015 was ruim 20 procent van de beroepsbevolking 55 jaar of ouder. Tien jaar later is dat aandeel gestegen tot bijna 27 procent.
Ook het aantal werkenden boven de 65 jaar groeit. Hun aandeel steeg van 2,5 procent in 2015 naar 4,3 procent in 2025.
Volgens Destatis komt dat niet alleen doordat de Duitse bevolking vergrijst. Ook beleidsmaatregelen spelen een rol. Zo is de pensioenleeftijd de afgelopen jaren stapsgewijs verhoogd naar 67 jaar, waardoor mensen langer actief blijven op de arbeidsmarkt.
Discussie over langer doorwerken
De verwachte arbeidskrapte zorgt al langer voor discussie in Duitsland. Een van de mogelijke oplossingen is het verhogen van de arbeidsparticipatie van ouderen, zodat meer mensen ook na hun zestigste of zelfs na hun pensioenleeftijd blijven werken. Tegelijkertijd werkt de Duitse regering aan een omvangrijke hervorming van het pensioenstelsel.
Pensioencommissie presenteert hervormingsvoorstellen
De pensioencommissie van de Duitse regering heeft haar aanbevelingen inmiddels overhandigd aan bondskanselier Friedrich Merz en minister van Werkgelegenheid Bärbel Bas.
Volgens eerder uitgelekte informatie pleiten de experts onder meer voor het afschaffen van de zogenoemde “Rente mit 63”, de regeling waarmee bepaalde werknemers vervroegd zonder pensioenkorting konden stoppen met werken. Ook wordt voorgesteld om de pensioenleeftijd in de toekomst te koppelen aan de stijgende levensverwachting en een verplichte aanvullende pensioenopbouw via kapitaalvorming in te voeren.
De regeringscoalitie van CDU/CSU en SPD wil begin juli afspraken maken over de hoofdlijnen van een nieuwe pensioenhervorming. De druk is groot: de cijfers van Destatis laten zien dat Duitsland zich moet voorbereiden op een arbeidsmarkt waarin miljoenen ervaren werknemers de komende jaren tegelijk afscheid nemen.
