De gerenommeerde Duitse uitgeverij Steidl Verlag is niet langer verwikkeld in een voorlopige insolventieprocedure. Alle openstaande vorderingen zijn inmiddels betaald, maakte de rechtbank in Göttingen bekend. Toch zijn de problemen voor de beroemde uitgeverij niet voorbij. Steidl is de rechten op het werk van Nobelprijswinnaar Günter Grass kwijt en zoekt bovendien naar een investeerder.
Begin juli had de rechtbank in Göttingen de voorlopige insolventieprocedure geopend. Volgens het kantoor van de aangestelde voorlopige curator ging het onder meer om niet-betaalde sociale premies. Daarnaast liepen er rechtszaken van werknemers over salarissen die niet of te laat waren uitbetaald.
Nu de openstaande vorderingen zijn voldaan, is de procedure beëindigd. De financiële problemen hebben echter al duidelijke gevolgen gehad.
Steidl Verlag verliest rechten op Günter Grass
Een van de grootste tegenslagen is het verlies van de rechten op het werk van Günter Grass. De Duitse schrijver, die in 1999 de Nobelprijs voor Literatuur kreeg en in 2015 overleed, werd sinds 1993 door Steidl uitgegeven. De Günter und Ute Grass Stiftung, die de auteursrechten op zijn werk beheert, beëindigde de samenwerking met Steidl al in mei. Volgens een woordvoerster van de stichting was de uitgeverij herhaaldelijk achterstallig met betalingen.
Het besluit werd dus genomen voordat begin juli het voorlopige insolventietraject werd geopend. De stichting voert inmiddels vertrouwelijke gesprekken met andere uitgeverijen. Welke uitgever het werk van Grass in de toekomst zal uitgeven, is nog niet bekend.
Werknemers wachtten maanden op salaris
Ook binnen het bedrijf waren de financiële problemen al langere tijd merkbaar. Arbeidsrechtadvocaat Sascha John, die naar eigen zeggen het merendeel van de Steidl-medewerkers vertegenwoordigt, vertelde aan de Duitse omroep NDR dat er begin juli nog meerdere rechtszaken liepen over niet of vertraagd betaalde salarissen.
Volgens John waren er ook in 2024 al problemen met de salarisbetalingen. Sommige werknemers zouden maandenlang hebben doorgewerkt zonder hun loon te ontvangen. Hij verklaart die loyaliteit mede uit de bijzondere reputatie van Steidl. De uitgeverij werkt met internationaal bekende schrijvers, kunstenaars en fotografen en heeft in de loop der jaren een bijna mythische status opgebouwd. Een aantal medewerkers heeft het bedrijf inmiddels verlaten.
Uitgeverij met internationale reputatie
Steidl Verlag werd in 1968 opgericht door Gerhard Steidl en groeide vanuit Göttingen uit tot een internationaal bekende uitgeverij. Behalve literatuur speelt vooral kunst- en fotografieboeken een belangrijke rol.
De uitgeverij werkte met grote namen uit de internationale cultuurwereld. Modeontwerper Karl Lagerfeld en de Canadese rockmuzikant en fotograaf Bryan Adams behoorden tot de bekende bezoekers van de drukkerij in de historische binnenstad van Göttingen.
Gerhard Steidl, inmiddels 75 jaar, blijft ondanks de financiële problemen optimistisch. Volgens hem hebben zich twaalf serieuze potentiële investeerders gemeld, onder meer uit Zwitserland, de Verenigde Staten, Singapore en Zuid-Korea. Een concrete overeenkomst met een investeerder is er nog niet.
Steidl wijst op Amerikaanse heffingen en Chinese censuur
Volgens Steidl zijn de problemen mede veroorzaakt door ontwikkelingen op belangrijke buitenlandse markten. Hij wees tegenover omroep Deutschlandfunk onder meer op Amerikaanse invoerheffingen en Chinese censuur. Daardoor zou de voor Steidl belangrijke buitenlandse omzet met ongeveer de helft zijn teruggelopen. Een investeerder is volgens de uitgever niet alleen nodig vanwege de huidige financiële situatie. Steidl denkt ook aan zijn opvolging. Vanwege zijn leeftijd wil hij zich in de toekomst meer op de artistieke kant van het bedrijf concentreren.
Cultureel complex in Göttingen moet behouden blijven
Voor Gerhard Steidl staat daarbij meer op het spel dan alleen de uitgeverij. In het centrum van Göttingen bevinden zich onder meer de drukkerij, uitgeverij en andere panden die met Steidl verbonden zijn. Hij wil voorkomen dat dit geheel na zijn vertrek uiteenvalt of in handen komt van partijen die uitsluitend in het vastgoed geïnteresseerd zijn. Een toekomstige investeerder zou zich volgens hem daarom moeten verplichten de gebouwen bij elkaar te houden en niet opnieuw te verkopen.
Steidl ziet het complex samen met onder meer het Literaturhaus en het Kunsthaus Göttingen als een belangrijk onderdeel van het culturele leven van de universiteitsstad in de deelstaat Nedersaksen. Ook het gemeentebestuur van Göttingen benadrukt het belang van Gerhard Steidl voor de stad. Door zijn internationale contacten is hij volgens de gemeente moeilijk weg te denken uit het culturele landschap.
Dat het voorlopige insolventietraject is beëindigd, neemt de zorgen daarom niet volledig weg. Steidl heeft zijn openstaande verplichtingen kunnen voldoen, maar is de belangrijke rechten op Günter Grass kwijt, heeft medewerkers zien vertrekken en moet nog een investeerder vinden die de toekomst van de uitgeverij veiligstelt.
Bronnen: NDR, Deutschlandfunk en Deutschlandfunk Kultur, 23 en 24 juli 2026.
