2026 belooft een uitzonderlijk spannend verkiezingsjaar te worden in Duitsland. In vijf deelstaten kiezen de kiezers een nieuw parlement, en volgens peilingen kan dat de politieke machtsverhoudingen flink door elkaar schudden. De AfD staat vrijwel overal in de lift, traditionele regeringspartijen verliezen terrein en stabiele coalities lijken steeds moeilijker te vormen. Het zogenoemde Superwahljahr 2026 zou daarmee een nieuw hoofdstuk kunnen inluiden in de Duitse deelstaatpolitiek.
Coalities worden ingewikkelder
Volgens verkiezingsonderzoeker Stefan Merz van Infratest dimap wordt het vormen van regeringen steeds complexer. Waar vroeger compacte coalities binnen één politiek kamp de norm waren, dreigt nu een versnipperd landschap. Kleine meerderheden zijn zeldzaam geworden en in sommige deelstaten lijken alleen nog brede of zelfs ongebruikelijke samenwerkingsvormen mogelijk.
Vooral in de oostelijke deelstaten tekent zich al een patroon af: minderheidsregeringen of brede allianties die vooral één doel hebben – voorkomen dat de AfD aan de macht komt. In deelstaten als Thüringen en Saksen is dat inmiddels de politieke realiteit.
AfD profiteert, ook buiten het oosten
De groei van de AfD is volgens de verkiezingsonderzoeker vooral te verklaren door de sterke positie van de partij op federaal niveau. Die steun werkt door in de deelstaten, ook in de westelijke deelstaten. Tegelijkertijd is het nog onzeker of de Linke haar recente opleving kan vasthouden. Een terugkeer in de deelstaatparlementen van Baden-Württemberg en Rijnland-Palts zou voor die partij zelfs een primeur zijn.
Toch zijn peilingen geen einduitslag. De populariteit van individuele minister-presidenten kan op de verkiezingsdag nog voor verrassingen zorgen en bestaande verhoudingen flink verschuiven.
Verkiezingen 2026 – per deelstaat
In 2026 gaan in meerdere Duitse deelstaten de kiezers naar de stembus. Per deelstaat vind je hier een actueel overzicht met data, partijen, kandidaten en politieke trends.
Baden-Württemberg: alles draait om de persoon
Het verkiezingsjaar begint op 8 maart 2026 in Baden-Württemberg. Het land wordt nu bestuurd door een coalitie van Groenen en CDU. In de peilingen verliezen de Groenen terrein, terwijl CDU en AfD winnen. Toch is een machtswisseling allesbehalve zeker.
Volgens Stefan Merz heeft de groene kandidaat Cem Özdemir een duidelijke persoonlijke voorsprong. Als hij de verkiezingen weet te framen als een keuze voor leiderschap in plaats van een oordeel over landelijke politiek, maakt hij zelfs kans om als grootste partij uit de bus te komen.
Rijnland-Palts: nieuwe coalitie in zicht
Op 22 maart stemmen de kiezers in Rijnland-Palts. De huidige coalitie van SPD, Groenen en FDP heeft volgens de peilingen geen meerderheid meer. Een samenwerking tussen SPD en CDU ligt voor de hand, maar wie daarin de leiding neemt, is nog onduidelijk.
De zittende minister-president Alexander Schweitzer (SPD) scoort persoonlijk goed, wat zijn partij kan helpen. Tegelijkertijd hebben zowel SPD als CDU last van de stemming rond de federale politiek, wat de uitslag onvoorspelbaar maakt.
Saksen-Anhalt: breekt de politieke brandmuur?
De verkiezingen in Saksen-Anhalt op 6 september gelden als een van de spannendste van 2026. De AfD staat er sterk en de vraag rijst of de partij zelfs de absolute meerderheid kan halen. De verkiezingsonderzoeker Stefan Merz acht dat niet onmogelijk, maar wijst ook op een groot risico op tegenmobilisatie: juist de dreiging van AfD-macht kan andere kiezers activeren.
Als de AfD geen absolute meerderheid behaalt, lijkt een door de CDU geleide minderheidsregering het meest waarschijnlijk, mogelijk gedoogd door de Linke of het Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW). Dat zou vergelijkbaar zijn met de huidige situatie in Thüringen en Saksen.
Een samenwerking tussen CDU en AfD acht Stefan Merz uiterst onwaarschijnlijk. Hoe sterker de AfD wordt, hoe kleiner volgens hem de kans dat de CDU die stap zet, omdat zij dan onvermijdelijk de juniorpartner zou zijn.
Mecklenburg-Vorpommern: minderheid als nieuwe norm?
Op 20 september kiest Mecklenburg-Vorpommern een nieuw parlement. Ook hier lijkt een minderheidsregering het meest realistische scenario, waarschijnlijk onder leiding van de SPD. Minister-president Manuela Schwesig is minder populair dan bij de vorige verkiezingen, maar haar partij blijft volgens peilingen de grootste – op de AfD na.
Minderheidsregeringen dreigen daarmee in het oosten van Duitsland de nieuwe standaard te worden, zolang samenwerking met de AfD wordt uitgesloten en traditionele breuklijnen blijven bestaan.
Berlijn: rekenkundige meerderheid is niet alles
Ook in Berlijn staat de politieke toekomst open. De huidige coalitie van CDU en SPD lijkt volgens peilingen geen vervolg te krijgen. Een meerderheid van SPD, Groenen en Linke is rekenkundig mogelijk, maar daarmee is de kous niet af.
Volgens Stefan Merz draait het in de hoofdstad minder om cijfers dan om politieke keuzes. SPD en Groenen zouden moeten beslissen of zij liever juniorpartner worden van de CDU of van de Linke – een afweging die bepalend kan zijn voor de koers van Berlijn in de komende jaren.
Lees ook: de Duitse politieke partijen uitgelegd
Duitse partijen en afkortingen vliegen je in verkiezingstijd om de oren. Wat is het verschil tussen CDU/CSU, SPD, Groenen, FDP, AfD, Linke en BSW?
In dit overzicht leg ik de belangrijkste partijen helder uit en maak ik de brug naar vergelijkbare stromingen in Nederland.
