Steeds langere en intensere hittegolven zorgen ervoor dat de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren extra inzet op bescherming van kwetsbare inwoners. Tijdens een eerste landelijke conferentie over hittebescherming in Schwerin bespreken deskundigen hoe de hittebescherming Mecklenburg-Voor-Pommeren de komende jaren concreet vorm moet krijgen.
Volgens het ministerie van Volksgezondheid worden periodes met extreme warmte steeds vaker een gezondheidsrisico. Daarom wil de deelstaat bestaande plannen nu omzetten in praktische maatregelen voor gemeenten, zorginstellingen, scholen en werkgevers.
Hitte vormt een groeiend gezondheidsrisico
De eerste warme dagen van dit jaar in Duitsland zijn al achter de rug en nieuwe zomerse temperaturen dienen zich aan. Vooral in woningen, kantoren en verzorgingshuizen kunnen de temperaturen snel oplopen.
Volgens het ministerie lopen met name ouderen, chronisch zieken, kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een beperking risico. Ook daklozen, vluchtelingen en sociaal geïsoleerde personen behoren tot de kwetsbare groepen.
Minister van Volksgezondheid Stefanie Drese (SPD) wijst erop dat temperaturen boven de 30 graden in gebouwen en zogenoemde tropische nachten, waarbij het ’s nachts nauwelijks afkoelt, inmiddels geen uitzondering meer zijn.
Hittebescherming Mecklenburg-Voor-Pommeren vraagt om aanpassingen in steden
Tijdens het symposium komt niet alleen gezondheidszorg aan bod. Ook stadsontwikkeling speelt een belangrijke rol bij de hittebescherming Mecklenburg-Voor-Pommeren.
Klimaatmanager Christian Wolff uit Neubrandenburg noemt het verwijderen van grote verharde oppervlakken een van de belangrijkste maatregelen. Minder beton en asfalt en juist meer gras, bomen, planten en waterpartijen kunnen steden aanzienlijk koeler maken.
Neubrandenburg wil daarom onder meer een bestaande dorpsvijver in de wijk Weitin uitdiepen en vergroten. Dat moet bijdragen aan een aangenamer lokaal klimaat tijdens warme periodes.
Niet overal zijn dergelijke oplossingen eenvoudig. Grote pleinen vormen een uitdaging, zeker wanneer zich daaronder parkeergarages bevinden. Bomen planten is dan vaak onmogelijk. Daarom kijken steden naar alternatieven zoals verplaatsbare plantenbakken, mobiele bomen, verhoogde plantenbedden en tijdelijke schaduwconstructies.
Die maatregelen brengen wel aanzienlijke kosten met zich mee. Sommige onderdelen kunnen volgens deskundigen oplopen tot bedragen van bijna zes cijfers.
Nieuw netwerk moet gemeenten ondersteunen
Een belangrijk onderdeel van de plannen is de oprichting van een netwerk dat gemeenten en instellingen moet ondersteunen bij de gevolgen van klimaatverandering. Binnen dat netwerk worden ervaringen uitgewisseld en praktische maatregelen ontwikkeld. Daarbij ligt de nadruk op zorginstellingen, kinderdagverblijven, scholen, werkgevers en lokale overheden.
Daarnaast komen ook risicobeheer, crisisvoorbereiding en langetermijnstrategieën aan bod.
Meer aandacht voor eenvoudige maatregelen
Volgens het ministerie worden de risico’s van extreme hitte nog altijd onderschat. Daarom moet er meer bewustwording komen.
Veel maatregelen hoeven niet ingewikkeld te zijn. Zo kan het al helpen wanneer buurtbewoners tijdens warme dagen extra aandacht besteden aan alleenstaande ouderen en controleren of zij voldoende drinken.
Ook hitteprogramma’s in verzorgingshuizen, meer schaduw op openbare plekken en extra groenvoorzieningen moeten een grotere rol krijgen.
Daarnaast wordt gedacht aan meer openbare drinkwaterpunten om uitdroging tijdens hittegolven te voorkomen.
Gemiddelde temperatuur stijgt al ruim een eeuw
De noodzaak van betere hittebescherming Mecklenburg-Voor-Pommeren hangt samen met de gestegen temperaturen. Volgens cijfers van het ministerie is de gemiddelde temperatuur sinds het einde van de negentiende eeuw met ongeveer 2,5 graden toegenomen.
Daardoor nemen niet alleen hitteperiodes toe, maar ontstaan volgens de autoriteiten ook nieuwe gezondheidsrisico’s, waaronder bepaalde infectieziekten die profiteren van een warmer klimaat.
Bestaand hitteplan krijgt nu concrete invulling
Mecklenburg-Voor-Pommeren beschikt sinds vorig jaar over een gezondheidsgericht hittebeschermingsplan. Dat document moet nu worden aangevuld met concrete maatregelen.
Ook de stad Schwerin denkt vooruit. Voor de geplande Landesgartenschau (grote regionale tuinbouwtentoonstelling) in 2035 wil het stadsbestuur meer aandacht besteden aan overkappingen en schaduwvoorzieningen.
De maatregelen die tijdens het symposium worden besproken zijn echter niet alleen bedoeld voor grote steden. Veel voorstellen kunnen ook door kleinere gemeenten worden uitgevoerd, zoals betere schaduwplekken op pleinen, meer groen in woonwijken, aanleg van drinkwaterfonteinen en extra aandacht voor kwetsbare inwoners tijdens hittegolven.
Met die aanpak hoopt de deelstaat beter voorbereid te zijn op de steeds warmere zomers die volgens deskundigen onderdeel worden van het nieuwe klimaat in Noordoost-Duitsland.
