Bij de aanslag op de kerstmarkt in Maagdenburg gebruikte de verdachte de vluchtroute om op de markt te komen. Volgens de politie had de dader via de nood- en reddingsweg toegang tot het plein. De rit, die drie minuten duurde voordat de verdachte werd aangehouden, begon al met de eerste slachtoffers bij de ingang van deze route.
Geen fysieke blokkades op vluchtroute
Ronni Krug, verantwoordelijk voor openbare orde in Magdeburg, gaf aan dat de vluchtroute bewust niet was geblokkeerd met hekken of palen, zodat hulpdiensten zoals de brandweer en ambulances ongehinderd toegang hadden. Hoewel er mobiele politie-eenheden aanwezig waren, kon de verdachte toch ongehinderd doorrijden. Krug verdedigde het veiligheidsconcept: “De vluchtroute was niet onbeschermd. Bovendien was een dergelijke aanslag niet te voorzien.”
Het veiligheidsplan voor de kerstmarkt was recentelijk, in november, nog aangescherpt. Krug benadrukte dat het plan met “het beste weten en geweten” was opgesteld, maar dat een incident zoals dit niet in elk scenario kan worden opgenomen.
Ontevredenheid als mogelijk motief
Het motief van de verdachte blijft vooralsnog onduidelijk, maar de autoriteiten onderzoeken of ontevredenheid met de behandeling van Saudische vluchtelingen een rol heeft gespeeld. Het onderzoek naar de achtergrond van de 50-jarige verdachte, een uit Saudi-Arabië afkomstige arts, loopt nog. De man, die sinds 2006 in Duitsland woont, heeft zich online vaak uitgelaten als uitgesproken tegenstander van de islam. Volgens bondskanselier Olaf Scholz gaat het om een “waanzinnige daad”. Hij beloofde een grondige opheldering van de aanslag.
Verdachte was eerder gemeld
Er is gebleken dat de politie al een jaar geleden een strafklacht tegen de verdachte ontving. Destijds zou hij als preventieve maatregel een waarschuwingsgesprek krijgen. Dit gesprek is er echter nooit van gekomen. Details over de klacht en de omstandigheden waarom er geen actie werd ondernomen, worden nog onderzocht.
De aanklacht tegen de verdachte is inmiddels uitgebreid. Hij wordt aangeklaagd voor vijfvoudige moord en poging tot moord in tweehonderd gevallen, in combinatie met zware mishandeling. Na verhoor zal de man worden overgebracht naar een gevangenis.
Politieke reacties
Bondskanselier Olaf Scholz, minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser en bondspresident Frank-Walter Steinmeier hebben zich inmiddels uitgesproken over de tragedie. Faeser benadrukte dat de dader “overduidelijk islamofoob” was. Scholz en andere hooggeplaatste politici bezochten de plek des onheils en benadrukten het belang van grondig onderzoek en steun voor de slachtoffers.
Vanavond wordt in de Dom van Maagdenburg een herdenkingsdienst gehouden voor de slachtoffers. Naast Scholz zal ook bondspresident Steinmeier aanwezig zijn bij de plechtigheid.
Deze tragedie heeft diepe sporen nagelaten in Duitsland en roept vragen op over veiligheidsmaatregelen en de rol van radicalisering bij dergelijke incidenten.