Feestdagen vallen in het weekend: politieke discussie over compensatie in Duitsland

Kalender en wekker als symbool voor feestdagen die in Duitsland in 2026 in het weekend vallen
Feestdagen die in 2026 op een zaterdag of zondag vallen, zorgen voor politieke discussie in Duitsland. Foto: Towfiqu barbhuiya / Pexels

Wie alvast vooruitkijkt naar de kalender van 2026, ziet een ongunstig plaatje voor veel werknemers in Duitsland. Meerdere officiële feestdagen vallen komend jaar op een zaterdag of zondag. Daardoor leveren ze geen extra vrije dag op. Dat leidt tot politieke discussie: de Linke en de Groenen pleiten voor vervangende feestdagen doordeweeks, terwijl de christendemocratische Union fel tegen is.

Volgens de Groenen is het oneerlijk dat werknemers hun vrije dagen mislopen doordat feestdagen op het weekend vallen. Sociaal politicus Timon Dzienus stelt dat dit niet alleen frustrerend is, maar ook ongelijkheid creëert. In veel andere Europese landen bestaat al een regeling waarbij gemiste feestdagen worden gecompenseerd met een vrije dag op een later moment. Goed uitgeruste werknemers zijn volgens hem bovendien ook in het belang van werkgevers.

Ook de Linke schaart zich achter dit standpunt. Partijvoorzitter Jan van Aken spreekt zelfs van “gestolen vrije tijd” wanneer feestdagen in het weekend verdwijnen. Volgens hem betekent dit in de praktijk meer werk en minder rust voor miljoenen mensen. Zijn partijgenoot Sören Pellmann wijst erop dat meer dan 85 landen – waaronder Spanje, Groot-Brittannië, Polen en de Verenigde Staten – al systemen kennen om feestdagen die in het weekend vallen te compenseren. Duitsland zou daarin niet mogen achterblijven.

In 2026 gaat het om meerdere feestdagen. Landelijk vallen de Dag van de Duitse Eenheid op 3 oktober en tweede kerstdag op 26 december allebei op een zaterdag. In Berlijn en Mecklenburg-Vorpommern is de Internationale Vrouwendag op 8 maart een officiële vrije dag, maar die datum valt in 2026 op een zondag. Ook Allerheiligen op 1 november en Reformatiedag op 31 oktober vallen op een weekend, al zijn die feestdagen niet in alle deelstaten erkend.21

Vanuit de Union, het samenwerkingsverband van CDU en CSU, klinkt stevige kritiek. Volgens Gitta Connemann, voorzitter van de Mittelstands- und Wirtschaftsunion (de ondernemersvleugel van de christendemocraten), kan Duitsland zich geen extra vrije dagen permitteren. Eén extra feestdag zou volgens haar al snel leiden tot een productieverlies van miljarden euro’s. In haar ogen moet er juist meer worden gewerkt om de welvaart en concurrentiepositie van Duitsland te behouden.

Connemann zette eerder ook vraagtekens bij de Reformatiedag als officiële feestdag in meerdere deelstaten. Volgens haar leeft deze dag nauwelijks nog onder de bevolking en blijven kerken grotendeels leeg. Ook werkgeversorganisaties verzetten zich al langer tegen het inhalen van feestdagen. Zij wijzen erop dat Duitsland internationaal gezien al relatief veel vrije dagen kent en dat werknemers vaak ook recht hebben op meer vakantiedagen dan in andere landen.

Of het voorstel van Linke en Groenen kans maakt, is voorlopig onzeker. Wel laat de discussie zien hoe gevoelig het thema arbeidstijd en vrije dagen ligt in een periode waarin Duitsland zoekt naar een balans tussen economische prestaties en het welzijn van werknemers.