Duitse regering ziet einde van Iraans regime naderen

Friedrich Merz spreekt tijdens een CDU-campagne-evenement in Erfurt in augustus 2024.
Friedrich Merz tijdens een CDU-campagne-evenement in Erfurt, augustus 2024. ©Steffen Prößdorf / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Massale protesten in Iran zetten de autoritaire machtsstructuur in het land volgens de Duitse regering zwaar onder druk. Bondskanselier Friedrich Merz stelt dat de Iraanse leiding haar laatste fase is ingegaan. Ook minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul dringt aan op hardere sancties tegen Teheran.

Merz: regime houdt zich alleen met geweld staande

Tijdens een bezoek aan India sprak Merz ongewoon duidelijke woorden over de situatie in Iran. Een regering die uitsluitend met geweld aan de macht blijft, is volgens hem feitelijk al ten einde. Hij gaat ervan uit dat de huidige ontwikkelingen de laatste dagen of weken van het Iraanse regime markeren.

De bondskanselier veroordeelde eerder al het optreden van Iraanse veiligheidstroepen tegen vreedzame demonstranten als buitensporig en bruut. Volgens Merz moet de Iraanse leiding haar bevolking beschermen in plaats van intimideren. Hij sprak bovendien zijn waardering uit voor het moedige optreden van de demonstranten, die volgens hem terecht vrijheid en rechten opeisen.

Wadephul pleit voor strengere sancties

Ook Wadephul uit scherpe kritiek op Teheran. Hij noemt Iran een onrechtstaat zonder draagvlak onder de bevolking, die middelen inzet die alle grenzen van menselijkheid overschrijden. Na overleg in Washington met zijn Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio pleitte Wadephul voor een verdere aanscherping van de internationale druk.

De Duitse regering wil onder meer proberen om de Iraanse machthebbers te plaatsen op de EU-terreurlijst. Tot nu toe is dat niet gelukt, omdat binnen de Europese Unie unanimiteit vereist is. Wadephul benadrukte daarnaast dat de internationale gemeenschap duidelijk solidariteit moet tonen met het Iraanse volk. Duitsland en de Verenigde Staten willen zich ervoor inzetten dat de G7 hierover een gezamenlijke verklaring aflegt.

Zwaarste protesten in jaren

De protesten in Iran duren inmiddels meer dan twee weken en begonnen als reactie op de ernstige economische crisis. Inmiddels hebben zij zich ontwikkeld tot landelijke demonstraties tegen het autoritaire bestuur. De veiligheidsdiensten reageren met extreme hardheid. Het gaat om de zwaarste onrust in het land sinds jaren.

Honderden doden en duizenden arrestaties

De in Oslo gevestigde mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights spreekt van minimaal 648 doden sinds het begin van de protesten eind december. Ook het in de Verenigde Staten gevestigde mensenrechtennetwerk HRANA noemt vergelijkbare cijfers. Onder de slachtoffers zouden meer dan 500 demonstranten zijn, waaronder negen kinderen, evenals ruim 130 militairen en politieagenten.

Volgens sommige schattingen kan het werkelijke aantal dodelijke slachtoffers zelfs boven de 6.000 liggen. Daarnaast zouden meer dan 10.000 mensen zijn opgepakt. Onafhankelijke verificatie is momenteel niet mogelijk, onder meer door internet- en telecommunicatieblokkades in Iran