Winkelstakingen in Duitsland: vakbond Verdi roept personeel op tot landelijke acties

Demonstratie van vakbond ver.di met vlaggen tijdens staking in Hamburg
Demonstratie van vakbond ver.di tijdens een staking in Hamburg (2018). © Wolf1949 / Wikimedia Commons (CC0)

Op vrijdag 15 mei wordt in heel Duitsland gestaakt in de detailhandel. Vakbond Verdi (de grote Duitse vakbond voor de dienstensector) heeft winkelmedewerkers opgeroepen het werk neer te leggen vanwege vastgelopen cao-onderhandelingen. De acties treffen onder meer bedrijven in Berlijn, Hamburg, Frankfurt am Main, Stuttgart en Dortmund. Volgens Verdi zijn de loonvoorstellen van de werkgevers “vergiftigde aanbiedingen” die onvoldoende bescherming bieden tegen de stijgende kosten van levensonderhoud.

Conflict over lonen en inflatie

De onderhandelingen gaan over nieuwe cao’s voor de Duitse detailhandel en de groothandel. In de deelstaten Hamburg en Noordrijn-Westfalen hebben werkgevers deze week voor het eerst concrete voorstellen gedaan. Die werden direct afgewezen door Verdi. De werkgevers bieden volgens de vakbond zes maanden zonder loonsverhoging, vanaf november 2026 een loonsverhoging van 2 procent en vanaf augustus 2027 nog eens 1,5 procent extra.

Verdi eist daarentegen 7 procent meer loon en minimaal 225 euro extra per maand. Volgens Verdi-bestuurslid Silke Zimmer betekenen de voorstellen van de werkgevers in de praktijk opnieuw koopkrachtverlies voor werknemers. Vooral de hoge huren, energiekosten en voedselprijzen zouden personeel in de detailhandel zwaar treffen.

Duitse detailhandel onder druk

De werkgeversorganisatie HDE (Handelsverband Deutschland) spreekt juist van economisch moeilijke omstandigheden. Volgens de brancheorganisatie is er momenteel “nauwelijks ruimte” voor stevige loonstijgingen.

De Duitse detailhandel heeft al langer te maken met terughoudende consumenten, hoge energiekosten, economische onzekerheid en toenemende concurrentie van online winkels. Tegelijkertijd kampen veel werknemers met relatief lage lonen en onregelmatige werktijden. Volgens Verdi werken in de Duitse handel ongeveer 5,2 miljoen mensen, van wie circa 3,4 miljoen in de detailhandel.

Vorige cao-onderhandelingen duurden meer dan een jaar

De vorige cao-onderhandelingen in de detailhandel sleepten zich ruim een jaar voort. Uiteindelijk bereikten werkgevers en vakbonden toen een akkoord waarbij werknemers tussen 2023 en 2025 ongeveer 14 procent meer loon kregen. Een belangrijk verschil met Nederland is dat in Duitsland lang niet alle bedrijven automatisch onder een cao vallen. De zogenoemde “Tarifbindung” – de dekking van cao’s – neemt al jaren af. Daardoor gelden cao-afspraken in veel bedrijven niet meer vanzelfsprekend voor alle werknemers.

Mogelijk meer stakingen op komst

Verdi waarschuwt dat de landelijke acties van vrijdag pas het begin kunnen zijn. Nieuwe onderhandelingsrondes staan gepland voor 18 mei in Hessen en Noordrijn-Westfalen. Als werkgevers en vakbond daar opnieuw niet dichter bij elkaar komen, dreigen de stakingen zich de komende weken verder uit te breiden.