Duitse regering grijpt in: nieuwe regels moeten hoge benzineprijzen afremmen

Tankstation in de Duitse stad Unna waar benzine en diesel worden getankt
Tankstation in Unna (Noordrijn-Westfalen). Door de oorlog rond Iran zijn de brandstofprijzen in Duitsland opnieuw sterk gestegen. Foto: ORLEN Deutschland / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

De Duitse Bondsdag heeft een eerste pakket maatregelen aangenomen om de sterk gestegen brandstofprijzen als gevolg van het conflict rond Iran te beteugelen. Eerder werd al duidelijk dat Berlijn wilde ingrijpen in de prijsdynamiek aan de pomp, die volgens critici consumenten benadeelt. Met nieuwe regels voor tankstations en strengere controle op energiebedrijven wil de regering de prijsstijgingen beperken en transparanter maken.

Slechts één prijsverhoging per dag toegestaan

Een van de opvallendste maatregelen: tankstations mogen hun prijzen voortaan nog maar één keer per dag verhogen, en wel rond het middaguur. Prijsverlagingen blijven wel op elk moment toegestaan. Met deze ingreep wil de politiek een einde maken aan de snelle en vaak ondoorzichtige prijswisselingen aan de pomp. Overtredingen kunnen leiden tot boetes tot 100.000 euro.

Strenger kartelrecht en meer controle

Daarnaast wordt het kartelrecht aangescherpt. Dat betekent concreet dat energiebedrijven bij sterke prijsstijgingen moeten kunnen aantonen dat deze gerechtvaardigd zijn.

Ook krijgt het Bundeskartellamt (de Duitse mededingingsautoriteit) meer bevoegdheden. Zo kan het sneller ingrijpen bij verdachte prijsopslagen in de groothandel en deze eventueel stopzetten.

Politieke steun en verdere plannen

Het wetsvoorstel werd aangenomen door de regeringspartijen (CDU/CSU en SPD) samen met de Groenen. De oppositiepartijen Die Linke en AfD stemden tegen. Voordat de maatregelen ingaan, moet ook de Bondsraad (de vertegenwoordiging van de Duitse deelstaten) nog instemmen. De verwachting is dat het pakket begin april van kracht wordt. Na een jaar volgt een evaluatie. Intussen denkt de regering al na over aanvullende stappen. Zo wordt gesproken over:

  • een lagere btw op brandstof
  • een zogenoemde overwinstenbelasting voor energiebedrijven
  • een prijsplafond
  • verlaging van de tol voor vrachtwagens
  • een hogere reiskostenvergoeding voor forenzen

Brandstofprijzen stijgen, maar eerste daling zichtbaar

De prijsstijgingen hangen samen met de recente militaire escalatie rond Iran. Sinds de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël eind februari en de daaropvolgende Iraanse tegenreacties zijn de brandstofprijzen in Duitsland sterker gestegen dan in veel andere Europese landen. Toch lijkt er voorzichtig sprake van een kentering. Volgens de Duitse automobilistenclub ADAC daalt de dieselprijs inmiddels voor de tweede dag op rij. Ook benzine wordt goedkoper, al is die daling minder sterk.

Hoe de prijzen zich verder ontwikkelen, blijft onzeker. De geopolitieke situatie maakt voorspellingen moeilijk, al wijzen de eerste cijfers op een mogelijke verdere stabilisering.