De verkiezingsnederlaag van de Hongaarse premier Viktor Orbán zorgt voor onrust binnen de Duitse partij Alternative für Deutschland (AfD). Orbán gold jarenlang als een ideologisch voorbeeld voor rechts-populistische partijen in Europa – en juist voor de AfD. Nu zijn tijdperk eindigt, rijst de vraag: wat betekent dit voor de koers van de partij in Duitsland?
Orbán als voorbeeld voor de AfD
AfD-leider Alice Weidel maakte er nooit een geheim van: Orbán was voor haar een politiek rolmodel. Tijdens een bezoek aan Hongarije in 2025 sprak ze zelfs over “ons grote voorbeeld”. Ze steunde zijn verkiezingscampagne openlijk en verscheen in een internationale steunvideo, samen met onder anderen Giorgia Meloni en Marine Le Pen.
🇭🇺🤝🇩🇪 Always a pleasure to see @Alice_Weidel! Today, we had a good discussion at the Hungarian Parliament in Budapest. pic.twitter.com/jPG6mz8YOR
— Orbán Viktor (@PM_ViktorOrban) October 20, 2025
Orbán stond symbool voor een koers die binnen de Europese rechterflank populair is: nadruk op nationale soevereiniteit, een harde lijn tegen migratie en een kritische houding tegenover de Europese Unie.
Zware klap voor de Europese rechterflank
Volgens politicoloog Wolfgang Schroeder is de nederlaag van Orbán een zware klap voor rechts-populistische en nationalistische partijen in Europa. Orbán vervulde daarin een sleutelrol. Hij gold als verbindende figuur tussen verschillende stromingen en wist door zijn langdurige machtspositie en confrontaties met de Europese Commissie aanzien op te bouwen. Met zijn vertrek verdwijnt volgens Schroeder een belangrijk ankerpunt binnen deze beweging.
Interne discussie binnen de AfD
Binnen de AfD zelf wordt de nederlaag van Orbán inmiddels openlijk besproken. Europarlementariër Maximilian Krah erkende in een video dat het verlies “slecht nieuws” is voor zijn partij. Tegelijk riep hij op om vooruit te kijken.
Opvallend is dat Krah ook kritisch was: volgens hem kan corruptie politieke geloofwaardigheid ondermijnen – een indirecte verwijzing naar discussies rond Orbáns regering.
Ook de Duitse denker Benedikt Kaiser, die zich bezighoudt met de ideologische koers van rechts-populistische bewegingen, ziet gevolgen. Hij verwacht dat de internationale uitstraling van de beweging – het “buitenlandse glamour-effect” – zal afnemen. In het verleden bekritiseerde hij al de sterke oriëntatie van sommige AfD-politici op buitenlandse leiders, zoals Donald Trump.
Minder kijken naar het buitenland?
De nederlaag van Orbán zou volgens Schroeder ook een verschuiving binnen de AfD kunnen versterken. Politici die pleiten voor een zelfstandiger koers – minder afhankelijk van buitenlandse voorbeelden – zouden nu meer invloed kunnen krijgen. Dat zou betekenen dat de partij zich sterker richt op de Duitse context, in plaats van op internationale rolmodellen.
Breder Europees effect
Het einde van het Orbán-tijdperk markeert volgens waarnemers een breukmoment voor de Europese rechterflank. De onderlinge samenwerking tussen deze partijen was vaak al broos; zonder een dominante figuur als Orbán kan die verder verzwakken. Voor de AfD betekent dit dat zij haar positie binnen deze internationale beweging opnieuw moet bepalen.
Wil jij de volgende brief ook in je mailbox?
Ontvang elke maand een persoonlijke Berlijnse Brief — gratis en exclusief in je inbox.
Let op: Heb je geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer dan even je spambox – het kan zijn dat onze mail daar per ongeluk is beland.
