Joachim Sauer, de echtgenoot van oud-bondskanselier Angela Merkel, publiceert dit najaar voor het eerst een autobiografie. De gerenommeerde Duitse kwantumchemicus hield zich tijdens Merkels politieke carrière jarenlang bewust op de achtergrond, maar vertelt in zijn boek nu openlijk over zijn leven in de DDR, zijn wetenschappelijke loopbaan en zijn blik op de opkomst van Merkel. Het boek verschijnt op 18 november onder de titel Mein richtiges Leben (“Mijn echte leven”) bij S. Fischer Verlag.
Een leven in de DDR
Volgens de uitgever beschrijft Sauer in zijn memoires hoe hij opgroeide in de DDR onder het bewind van de SED (de socialistische eenheidspartij van Oost-Duitsland). Daarbij gaat hij in op de spanningen tussen aanpassen aan het systeem en persoonlijke onafhankelijkheid bewaren. Sauer was al veertig jaar oud toen de Berlijnse Muur viel. Een groot deel van zijn leven speelde zich dus af in de communistische DDR. In het boek schrijft hij volgens de uitgever ook over de omgang met “linientreuen” — mensen die loyaal bleven aan de partijlijn van de DDR-regering — en over het “geluk van de vrijheid” na de Duitse hereniging. Daarmee biedt het boek mogelijk niet alleen een persoonlijk verhaal, maar ook een inkijk in het dagelijks leven in Oost-Duitsland voor en na 1989.
De stille man naast Merkel
Voor veel Duitsers bleef Joachim Sauer jarenlang een raadselachtige figuur. Tijdens de regeerperiode van Merkel, van 2005 tot 2021, vermeed hij vrijwel alle media-aandacht. Interviews over zijn privéleven gaf hij nauwelijks en ook openbare optredens waren zeldzaam. Alleen bij culturele evenementen verscheen hij af en toe naast Merkel. In Duitsland kreeg hij daardoor soms de bijnaam “het fantoom van de opera”, omdat hij vooral opdook bij concerten en operavoorstellingen. Sauer en Merkel vormen al ongeveer veertig jaar een paar en zijn sinds 1999 getrouwd.
Wetenschapper van wereldniveau
Hoewel Joachim Sauer buiten Duitsland vooral bekend werd als echtgenoot van Merkel, geldt hij internationaal als een van de belangrijkste Duitse kwantumchemici van zijn generatie. Hij ontving in de loop der jaren talrijke onderscheidingen en eredoctoraten. In 2024 kreeg hij nog de Blaise-Pascal-medaille voor zijn onderzoek naar katalytische reacties op basis van kwantumchemie. Ook werd hij onderscheiden met de Bunsen-Gedenkmünze, een belangrijke Duitse wetenschapsprijs. Sauer werkte jarenlang aan de Humboldt-Universität zu Berlin en maakte deel uit van diverse internationale onderzoeksgroepen.
Persoonlijke blik op de Duitse geschiedenis
De uitgever omschrijft Mein richtiges Leben als een persoonlijk boek dat tegelijk een breder beeld schetst van het Duits-Duitse dagelijks leven en van de zogenoemde “Berlijnse Republiek” — de periode van het herenigde Duitsland na 1990. Opvallend is dat Sauer ook schrijft over de politieke opkomst van Merkel, maar nadrukkelijk vanuit zijn eigen perspectief. Daarmee verschijnt voor het eerst een uitgebreid persoonlijk relaas van iemand die tientallen jaren dicht bij een van de invloedrijkste Europese politici stond, maar zelf vrijwel nooit sprak.
