In meer dan honderd Duitse steden zijn Ostermärsche gehouden (traditionele Duitse paasdemonstraties voor vrede) voor vrede en ontwapening. Volgens organisatoren namen in totaal enkele tienduizenden mensen deel – ongeveer evenveel als vorig jaar, met hooguit een lichte stijging.
Hoewel de organisatoren tevreden zijn over de continuïteit, klinkt er ook zelfkritiek. Gezien de huidige wereldsituatie, met oorlogen in onder meer Oekraïne en het Midden-Oosten, had de opkomst volgens hen hoger mogen zijn.
Demonstraties in het hele land
Verspreid over Duitsland vonden meer dan 120 paasdemonstraties plaats, vooral rond het paasweekend. De belangrijkste demonstratiedag is traditioneel Stille Zaterdag. Grootschalige demonstraties bleven echter uit, aldus de politie.
Ook op Tweede Paasdag waren er nog bijeenkomsten, onder meer in Frankfurt en Hamburg. Daar kwamen volgens de politie respectievelijk ongeveer 1.400 en 1.700 mensen op af. Organisatoren spreken doorgaans van hogere aantallen.
Kritiek op regeringsbeleid
De demonstraties richten zich onder meer tegen het Duitse veiligheids- en defensiebeleid. Activisten spreken van een “politiek van oorlogen” en pleiten voor meer diplomatie en minder wapenleveringen.
Aan de acties deden verschillende groepen mee, waaronder vredesinitiatieven, organisaties tegen wapenexport, het initiatief “Nein zur Wehrpflicht” (tegen herinvoering van de dienstplicht), vakbond ver.di en de partij Die Linke (links-socialistische oppositiepartij).
Opvallend: weinig jongeren
Wat opvalt, is het relatief hoge gemiddelde van de deelnemers. Jongeren zijn nauwelijks vertegenwoordigd. Volgens vredesonderzoeker Tobias Debiel zijn daar meerdere redenen voor.
Zo zouden sommige oproepen tot demonstraties eenzijdig zijn, bijvoorbeeld wanneer Rusland niet duidelijk als agressor wordt benoemd. Daarnaast missen de protesten aantrekkingskracht voor jongeren: creatieve actievormen en een gevoel van gemeenschap, zoals bij klimaatdemonstraties, ontbreken vaak. Ook speelt mee dat bekende publieke figuren – zoals in de jaren tachtig – tegenwoordig nauwelijks betrokken zijn bij de vredesbeweging.
“Veel mensen zijn moe”
Volgens deelnemers zelf speelt ook een bredere maatschappelijke factor mee: vermoeidheid. Na jaren van opeenvolgende crises voelen veel mensen zich uitgeput.
Een demonstrante in Hamburg verwoordde het als volgt: mensen worden “murw” van de opeenstapeling van conflicten en spanningen. Die zogenoemde crisisvermoeidheid kan de bereidheid om te demonstreren verminderen.
Oorlogen en dienstplicht centraal
De demonstraties stonden dit jaar vooral in het teken van de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten. Daarnaast was er aandacht voor thema’s als Amerikaanse militaire aanwezigheid in Duitsland en economische sancties tegen Cuba.
Ook de mogelijke herinvoering van de dienstplicht speelt een rol in het debat. Deelnemers spreken zich uit tegen verplichte militaire dienst en benadrukken dat jongeren zelf moeten kunnen beslissen of zij in dienst willen.
Traditie sinds de jaren zestig
De paasdemonstraties hebben een lange geschiedenis in Duitsland en bestaan sinds de jaren zestig. Hun hoogtepunt lag in de jaren tachtig, tijdens de Koude Oorlog, toen honderdduizenden mensen deelnamen aan massale protesten tegen kernwapens. Vergeleken met die periode is de huidige opkomst bescheiden, ondanks een wereld die opnieuw door conflicten wordt bepaald.
Wil jij de volgende brief ook in je mailbox?
Ontvang elke maand een persoonlijke Berlijnse Brief — gratis en exclusief in je inbox.
Let op: Heb je geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer dan even je spambox – het kan zijn dat onze mail daar per ongeluk is beland.
