Laatste update over de gestrande bultrugwalvis – dinsdag 28 april, 21:00 uur: Bultrugwalvis bij Poel zwemt zelf ‘drijvend aquarium’ in, gevaarlijke reis naar open zee begint
- maandag 30 april, 18:00 uur: Walvis bij Poel: ‘drijvend aquarium’ aangekomen, reddingspoging start dinsdag
- zondag 26 april, 10:30 uur: Transportschip voor bultrugwalvis bij Poel wordt vandaag verwacht
- vrijdag 24 april, 20:00 uur: Nieuwe reddingspoging voor walvis bij Insel Poel: operatie mogelijk zondag of maandag
- donderdag 23 april, 16:30 uur: Walvis bij Insel Poel beweegt weer, maar reddingsplan onzeker: overheid wacht op duidelijkheid
- woensdag 22 april, 21:30 uur: Chaos rond bultrug bij Insel Poel verdiept zich: kritiek, rechtszaak en onzeker reddingsplan
- dinsdag 21 april, 17 uur: Chaos rond walvis (bultrug) bij Insel Poel: reddingsteam onder vuur, tijd dringt
- maandag 20 april, 13 uur: Walvis beweegt kilometers, maar blijft steken: reddingsactie in impasse
Update:
De bultrug is inmiddels weer vrijgekomen bij Wismar.
👉 Lees hier de laatste stand van zaken
Update (28 maart, 17:00 uur):
De bultrug in de Oostzee is weer in problemen geraakt. Volgens informatie van onder meer hulporganisaties en lokale autoriteiten bevindt het dier zich momenteel in zeer ondiep water in de Wismarbucht, nabij het eiland Walfisch.
Hulpdiensten, waaronder de kustwacht en milieuorganisaties als Greenpeace, zijn ter plaatse en overleggen over de volgende stappen. De situatie wordt als zorgwekkend omschreven, omdat het water op sommige plekken slechts enkele tientallen centimeters diep kan zijn.
Beelden die zaterdagmiddag met een drone zijn gemaakt, tonen dat de walvis langere tijd op vrijwel dezelfde plek blijft liggen. Experts vrezen dat de walvis in de Oostzee verzwakt is en zichzelf niet eenvoudig meer kan bevrijden. Volgens betrokkenen is ingrijpen complex. Het doel blijft om de walvis terug te leiden naar dieper water, maar hoe dat precies moet gebeuren, is nog onderwerp van overleg.
De situatie wordt duidelijker op de kaart hieronder — zoom zelf in en uit om de ligging van de Wismarer Bocht te bekijken.
Hulpdiensten hebben de reddingsactie zaterdagavond voorlopig stilgelegd. Zondag wordt bij daglicht een nieuwe poging gedaan.
De ontwikkelingen rond de bultrug worden in Duitsland op de voet gevolgd. De regionale omroep Norddeutscher Rundfunk houdt een doorlopend liveblog bij met updates, beelden en reacties van betrokkenen.
👉 Volg het liveblog hier
Update (28 maart, 14:45 uur):
Er is mogelijk een nieuwe aanwijzing over de verblijfplaats van de bultrug in de Oostzee. Via de walvis-hotline van het Deutsches Meeresmuseum in Stralsund is een melding binnengekomen dat het dier zich zou bevinden voor de kust bij Wismar, in de buurt van het eiland Walfisch.
De Wasserschutzpolizei onderzoekt de melding momenteel. Volgens een woordvoerder van het Meeresmuseum is zaterdagochtend inderdaad een waarneming gemeld, die nu wordt gecontroleerd.
Hulpdiensten zetten opnieuw schepen in om de bultrug te lokaliseren. Tegelijkertijd roepen de autoriteiten particuliere bootbezitters op om afstand te houden en het dier niet te verstoren.
Of het daadwerkelijk om de vermiste bultrug gaat, is op dit moment nog niet bevestigd.
Update (28 maart, 08:45 uur):
De zoektocht naar de bultrug in de Oostzee is zaterdagochtend hervat. Volgens de Duitse omroep Norddeutscher Rundfunk (NDR) is een boot met een zoekteam uitgevaren om het dier opnieuw te lokaliseren. De walvis wordt vermoed in de omgeving van Boltenhagen, voor de kust van Mecklenburg-Voor-Pommeren.
Zodra de exacte positie van het dier bekend is, beslissen hulpverleners over de volgende stappen. Daarbij wordt onder meer gekeken of en hoe de bultrug opnieuw begeleid kan worden richting dieper water.
De inzet van vrijdagavond werd stilgelegd vanwege de duisternis. Inmiddels is de reddingsactie daarmee een nieuwe fase ingegaan, waarin het eerst draait om het terugvinden van het dier. Volgens experts kan de wal zich onder water langere tijd aan het zicht onttrekken, zeker wanneer het dier zich gestrest voelt.
De belangstelling voor de gestrande walvis is groot. Niet alleen Duitse media volgen de situatie op de voet: ook internationale pers is ter plaatse. Televisieteams uit onder meer Frankrijk en Italië waren aan de Oostzee aanwezig.
Ook de The New York Times bericht over de reddingsactie en publiceerde videobeelden van de inzet op zee. In de video is te zien hoe hulpverleners vanaf boten proberen het dier richting dieper water te sturen.
Update (27 maart, 19:45 uur):
De begeleiding van de bultrug in de Oostzee is vrijdagavond stilgelegd vanwege de invallende duisternis. Volgens de Duitse omroep Norddeutscher Rundfunk (NDR) en berichtgeving van Die Zeit wordt de inzet zaterdagochtend hervat, zodra duidelijk is waar het dier zich bevindt.
De walvis zwom vrijdagmiddag in kustwateren voor Mecklenburg-Voor-Pommeren, onder meer ter hoogte van Warnkenhagen en Boltenhagen. Hulpverleners van onder andere Greenpeace en Sea Shepherd begeleidden het dier met boten om te voorkomen dat het opnieuw in ondiep water terechtkomt.
Volgens betrokken experts is de situatie nog altijd onzeker. Hoewel de bultrug zich donderdagavond zelf wist los te maken van een zandbank bij Timmendorfer Strand, bevindt het dier zich nog in de Oostzee en dus niet in veilig, diep water. Het uiteindelijke doel blijft om de walvis richting de Noordzee en uiteindelijk de Atlantische Oceaan te laten zwemmen.
Zaterdag wordt opnieuw gezocht naar de exacte locatie van het dier. Autoriteiten roepen de bevolking op om waarnemingen van de walvis te melden. De reddingsactie lijkt daarmee een nieuwe fase in te gaan, waarin vooral wordt geprobeerd het dier uit de kustwateren te houden.
Update (27 maart, 16.15 uur):
De bultrug bevindt zich in de Lübecker Bocht, een baai aan de Duitse Oostzeekust. Volgens experts vertoont hij “goed zwemgedrag” en beweegt zich verder richting open zee. Dat meldt de NDR liveticker op basis van waarnemingen ter plaatse.
De walvis wordt nog altijd begeleid door boten van de waterpolitie en kustwacht. Volgens deskundigen reageert het dier goed op de begeleiding en lijkt het steeds beter zijn weg te vinden richting dieper water. Wel blijft het onzeker hoe lang de walvis nog in de Oostzee blijft en of hij uiteindelijk zelfstandig de route richting de Noordzee zal vinden.
Mogelijke route richting Denemarken
Hoe lang de walvis nog door boten van politie en kustwacht wordt begeleid, hangt volgens experts van meerdere factoren af. In principe proberen walvissen contact met boten te vermijden. Als het dier zich te veel gestoord voelt, kan het onderduiken en uit zicht verdwijnen.
Volgens deskundigen reageert de walvis momenteel goed op de begeleiding. Het doel is om het dier mogelijk richting Denemarken te leiden, al is nog onduidelijk in hoeverre dat daadwerkelijk zal lukken. ’s Nachts is begeleiding lastig, omdat de walvis dan moeilijk te volgen is. Daarom wordt de situatie van dag tot dag beoordeeld.
Reddingsactie kost circa 40.000 euro
De reddingsoperatie bij Niendorf kost naar schatting ongeveer 40.000 euro. Dat meldt de gemeente Timmendorfer Strand. De minister-president van Sleeswijk-Holstein, Daniel Günther, heeft toegezegd dat de deelstaat deze kosten zal vergoeden. Tot die tijd neemt de gemeente de kosten voorlopig voor haar rekening.
Update (27 maart, 11.45 uur):
De bultrug in de Lübecker Bocht zwemt steeds verder weg van de zandbank en wordt door boten van de waterpolitie begeleid richting open zee. Dat blijkt uit de liveticker van de Duitse omroep Tagesschau. Volgens de laatste berichten beweegt het dier zich in de juiste richting. Daarmee lijkt het gevaar van opnieuw stranden voorlopig af te nemen.
De komende uren moet blijken of de walvis zijn weg richting de open Oostzee en uiteindelijk de Noordzee kan voortzetten
Update (27 maart, 08.35 uur):
De bultrug in de Lübecker Bocht zwemt inmiddels in noordelijke richting en bevindt zich volgens Duitse media ter hoogte van Neustadt aan de Oostzee. Experts gaan ervan uit dat het risico op opnieuw stranden daar kleiner is vanwege de grotere waterdiepte. De walvis lijkt daarmee de juiste route te volgen. Het doel is dat het dier via Fehmarn verder naar het noorden trekt en uiteindelijk via het Skagerrak de Noordzee bereikt.
Update (27 maart, 07.15 uur):
De gestrande bultrug in de Oostzee is vrijdagochtend niet meer op zijn plek aangetroffen. Volgens de Duitse omroep NDR lijkt het dier zich in de loop van de nacht te hebben bevrijd en richting dieper water te zijn gezwommen.
Hulpdiensten zoeken momenteel met drones naar de walvis in de Lübecker Bocht. Omdat het dier niet was voorzien van een zender, is de exacte locatie onbekend. In de nacht zijn geen geluiden of bewegingen meer waargenomen.
Update (26 maart, 21 uur):
De gestrande bultrug heeft zich volgens Duitse media inmiddels ongeveer 20 meter richting dieper water verplaatst. De hulpdiensten hebben de werkzaamheden rond 20.30 uur tijdelijk stilgelegd vanwege de invallende duisternis. Vrijdagochtend wordt de reddingsactie hervat. Volgens berichten is de walvis nog maar enkele meters verwijderd van dieper water.
Voor de kust van Timmendorfer Strand in Sleeswijk-Holstein wordt met man en macht gewerkt aan de redding van een gestrande bultrug. Terwijl graafmachines zich centimeter voor centimeter een weg banen naar het dier, groeit de spanning: houdt de walvis het nog vol?
Reddingsactie met zwaar materieel
De reddingsoperatie begon donderdagochtend en wordt gekenmerkt door uiterste precisie. Meerdere graafmachines graven geulen in de zandbank waarop de wal vastzit. Het doel: een doorgang creëren naar dieper water, zodat het dier zich kan bevrijden.
Volgens de burgemeester van Timmendorfer Strand moeten de machinisten zich tot op de centimeter nauwkeurig richting de kop van het dier bewegen. Dat maakt de operatie niet alleen technisch complex, maar ook risicovol voor de wal zelf.
De geplande geul is ongeveer 50 meter lang, zes meter breed en 1,20 meter diep. Wind en stroming bemoeilijken het werk aanzienlijk.
Livebeelden tonen kritieke situatie
De reddingsactie is live te volgen via de Duitse televisie. Nu het begint te schemeren, groeit de druk: de komende uren kunnen beslissend zijn voor het lot van de wal. Op de graafmachine is de naam “Waterking” te zien, een Nederlands bedrijf dat gespecialiseerd is in werkzaamheden in ondiep water.
Een centrale rol speelt marien bioloog Robert Marc Lehmann, die vrijwel voortdurend in het water is. Hij probeert het dier te kalmeren en geeft aanwijzingen aan de machinisten. Volgens hem reageert de wal nog: “Er zit nog leven in. Als ik hem aanraak, wil hij.”
Wal is gemotiveerd, maar verzwakt
Experts spreken van een dubbel beeld. Enerzijds lijkt de wal actief mee te werken en probeert hij zich los te bewegen. Anderzijds is hij zichtbaar verzwakt en angstig. De oriëntatie onder water vormt een extra probleem. Door het troebele water zien de graafmachinisten slecht waar al zand is verwijderd. Daarom worden boeien geplaatst om de geul beter te markeren. Volgens deskundigen ademt het dier nog regelmatig en maakt het geluiden die op grote afstand hoorbaar zijn. Tegelijkertijd zijn er zorgen over de gezondheidstoestand, met name de huid en algemene conditie.
Overlevingskansen onzeker
Volgens experts van het Deutsche Meeresmuseum zijn de overlevingskansen beperkt. De wal zit vast in zeer ondiep water – zo ondiep dat een mens er kan staan. Eerdere reddingspogingen, waaronder het wegzuigen van zand onder het dier, mislukten omdat de bodem te compact bleek. Ook slepen is geen optie: daarvoor is de wal te zwak en bestaat er risico op ernstige verwondingen.
Het dier is naar schatting 12 tot 15 meter lang en weegt circa 15 ton. Door dat enorme gewicht is het extra moeilijk om hem los te krijgen.
Mogelijke route naar de Noordzee
Mocht de wal zich weten te bevrijden, dan ligt er een plan klaar om hem richting de Noordzee te begeleiden. Anders dan de Noordzee kent de Oostzee nauwelijks getijden, waardoor natuurlijke hulp uitblijft. Duitse autoriteiten hebben al schepen en boten klaarliggen om het dier te begeleiden. Mogelijk gaat het om dezelfde wal die eerder voor de kust van Mecklenburg-Voor-Pommeren in problemen kwam.
Breder probleem: verdwalen in de Oostzee
Dat walvissen in de Oostzee stranden, komt vaker voor. Het relatief gesloten en ondiepe karakter van de zee maakt het voor grote zeezoogdieren lastig om te navigeren. Volgens hulporganisaties is betere voorbereiding en meer gespecialiseerd materieel nodig om in de toekomst sneller en effectiever te kunnen ingrijpen.
