Duitse justitie arresteert vermeende Russische spionnen in Berlijn en Brandenburg

Gebouw van de Bundesanwaltschaft in Karlsruhe
De Bundesanwaltschaft in Karlsruhe, waar onderzoeken naar spionage en terrorisme worden geleid. © Vosksos / Wikimedia Commons (CC BY 3.0), bewerkt door Sitacuisses

In Berlijn is een vrouw gearresteerd die ervan wordt verdacht jarenlang te hebben gespioneerd voor Rusland. Volgens de Bundesanwaltschaft (de Duitse federale aanklager) verzamelde zij gevoelige informatie in opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GRU. De arrestatie werd gisterochtend uitgevoerd door het Bundeskriminalamt.

De vrouw zou sinds eind 2023 contact hebben onderhouden met een Russische leidinggevende die officieel als militair attaché was verbonden aan de Russische ambassade in Berlijn. In werkelijkheid zou hij hebben gefunctioneerd als aansturend officier van de GRU, de militaire geheime dienst van Rusland.

Informatie over politici, defensie en drones

Volgens justitie verzamelde de verdachte achtergrondinformatie over deelnemers aan invloedrijke politieke bijeenkomsten. Daarnaast zou zij haar contactpersoon hebben geholpen om met een valse identiteit toegang te krijgen tot zulke evenementen.

Ook zou zij informatie hebben doorgespeeld over locaties van de Duitse defensie-industrie, drone-tests en geplande leveringen van drones aan Oekraïne. Juist dit laatste maakt de zaak extra gevoelig in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne.

Doorzoekingen bij oud-medewerkers van Defensie

Opvallend is dat de verdachte nauwe contacten zou hebben gehad met twee voormalige medewerkers van het Duitse ministerie van Defensie. Bij beide mannen zijn huiszoekingen verricht, maar zij zijn vooralsnog niet aangehouden.

Volgens informatie uit regeringskringen gaat het om een oud-directeur van het ministerie, die al vijftien jaar niet meer in dienst is, en om een hoge officier van de Bundeswehr die recent met pensioen ging. Beiden worden verdacht van het doorspelen van dienstinformatie via hun contacten binnen de Bundeswehr. Of zij wisten dat de informatie uiteindelijk bij een Russische geheime dienst terechtkwam, wordt nog onderzocht.

Sterke positie in het Berlijnse politieke netwerk

De gearresteerde vrouw is voorzitter van een actieve vereniging in Berlijn die zich presenteert als koepelorganisatie voor binationale verenigingen en zich zegt in te zetten voor internationale verstandhouding. In het bestuur en het toezichthoudend orgaan van deze organisatie zitten prominente figuren uit de politiek en het bedrijfsleven, waaronder een voormalig SPD-Bondsdaglid en een bekende ondernemer.

Op foto’s van bijeenkomsten van de vereniging zijn tal van invloedrijke personen uit het Berlijnse politieke circuit te zien. De vrouw was al langer in beeld bij het Bundesamt für Verfassungsschutz, de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst die verantwoordelijk is voor contraspionage. Ook de militaire inlichtingendienst van de Bundeswehr was bij het onderzoek betrokken.

Tweede zaak: steun aan pro-Russische milities

Naast deze spionagezaak maakte de Bundesanwaltschaft bekend dat in Brandenburg twee mannen zijn gearresteerd in een afzonderlijk onderzoek. In de regio’s Dahme-Spreewald en Märkisch-Oderland werden een Russische en een Duitse staatsburger opgepakt op verdenking van het ondersteunen van een terroristische organisatie.

De verdenking hangt samen met de vereniging Friedensbrücke-Kriegsopferhilfe uit Wandlitz. Deze organisatie zou geld en goederen hebben geleverd aan de pro-Russische milities in de door Rusland geannexeerde regio’s Luhansk en Donezk in Oost-Oekraïne. Duitsland beschouwt deze zogenoemde ‘volksrepublieken’ als terroristische organisaties.

Geldstromen en leveringen onderzocht

Volgens justitie zou één van de verdachten ruim 14.000 euro aan verenigingsgeld hebben overgemaakt naar de regio’s. De andere man zou meerdere keren ter plaatse zijn geweest om transporten te organiseren en de verdeling van goederen te coördineren.

Beide mannen worden voorgeleid aan de onderzoeksrechter van het Bundesgerichtshof. Het onderzoek loopt nog.