De Duitse minister van Economische Zaken, Katherina Reiche (CDU), heeft het debat over de arbeidstijd opnieuw aangezwengeld met een controversiële uitspraak: “We moeten meer en langer werken.” Volgens haar staat het Duitse socialezekerheidsstelsel onder druk en is een hogere levensarbeidstijd noodzakelijk om de welvaart veilig te stellen. Maar binnen haar eigen partij én daarbuiten klinkt stevige tegenwind.
De demografische ontwikkeling en de stijgende levensverwachting dwingen Duitsland tot actie, vindt Reiche. In een interview met de Frankfurter Allgemeine Zeitung zei ze: “Het kan niet goed blijven gaan als mensen maar twee derde van hun volwassen leven werken en daarna nog een derde met pensioen zijn.” Ook pleit ze voor het afschaffen van prikkels voor vroegpensioen, zoals de populaire Rente mit 63.
Reiche verwees naar de Verenigde Staten, waar werknemers volgens haar gemiddeld 1.800 uur per jaar werken, tegenover 1.340 in Duitsland. “Internationaal gezien werken we gewoon weinig.”
De reacties op haar pleidooi zijn niet mals. De christendemocratische vakbondsvleugel (CDA) vindt dat haar standpunten geen enkele basis hebben in het coalitieakkoord (de CDA is de sociale werknemersvleugel van de CDU, niet te verwarren met de Nederlandse CDA). CDA-vicevoorzitter Christian Bäumler noemde Reiche zelfs een “vreemd lichaam” binnen de regering. Ook de vakbonden en sociale organisaties zijn fel tegen: zij vrezen een sluipende verhoging van de pensioenleeftijd. De oplossing, zo vindt onder meer de Duitse vakbond DGB, ligt eerder in structurele hervormingen aan de inkomstenkant van het pensioenstelsel dan in zwaardere arbeid voor iedereen.
Duitsland lijkt daarmee opnieuw verwikkeld in een fundamentele discussie: hoe houd je een vergrijzende samenleving welvarend zonder de sociale vrede op het spel te zetten?
???? Wat is Rente mit 63?
Sinds 2014 kunnen Duitse werknemers die minstens 45 jaar premie hebben betaald aan de wettelijke pensioenverzekering, met 63 jaar met pensioen gaan – zonder financiële kortingen. Deze regeling was vooral bedoeld voor mensen die op jonge leeftijd zijn begonnen met werken. Sindsdien is de instapleeftijd geleidelijk verhoogd en ligt die anno 2025 op 64 jaar. Toch blijft het principe bestaan: wie 45 werkjaren kan aantonen, mag eerder stoppen zonder pensioenkorting.
