Afwezig, maar onmiskenbaar aanwezig
Ze was er niet – en toch draaide de avond om haar. Tijdens de uitreiking van de Deutscher Jazzpreis 2026 in Bremen verscheen Aki Takase levensgroot op een scherm achter het podium. De pianiste ontving de prijs voor haar levenswerk, maar moest wegens een rugblessure verstek laten gaan. Volgens haar omgeving liep ze die blessure recent op tijdens een tournee in Japan en moet ze op doktersadvies meerdere weken rust houden.
Eerbetoon door Daniel Erdmann
Het meest persoonlijke moment van de avond kwam van Daniel Erdmann, een langdurige muzikale partner van Takase. Hij noemde haar energie “legendarisch en uniek” en sprak over het geluk dat hij al tien jaar met haar samenwerkt. Hij vertelde beter met muziek dan met woorden te kunnen omgaan en eindigde zijn toespraak met muziek. Hij speelde Duke Ellington’s Sound of Love van Charles Mingus – een stuk dat ze samen vaak als toegift uitvoeren.
Van Osaka naar Berlijn
Takase werd geboren in Osaka en vestigde zich in de jaren tachtig in Berlijn. Daar groeide ze uit tot een sleutelfiguur in de Europese improvisatiescene. Haar werk beweegt zich tussen compositie en vrije improvisatie en tussen verschillende muzikale tradities. Volgens de jury ontwikkelde ze in de afgelopen decennia een geheel eigen muzikale taal, waarmee ze de jazz in Duitsland blijvend heeft beïnvloed. Opvallend is dat ze ondanks haar internationale status altijd nauw verbonden is gebleven met de Berlijnse scene.
Nederlandse link: Bennink en Van Kemenade
Ze werkte onder andere samen met Han Bennink en Paul van Kemenade. Beide musici behoren tot de belangrijkste vertegenwoordigers van de Nederlandse improvisatiescene. De samenwerking tussen Takase en Van Kemenade gaat bovendien terug tot een historisch moment in de Europese geschiedenis. In een terugblik op zijn carrière beschreef Van Kemenade hun gezamenlijke optredens in Duitsland in november 1989: “Tijdens de val van de muur waren we in Berlijn. De dagen ervoor waren mensen al aan het demonstreren in Dresden en Leipzig.” Het citaat onderstreept hoe nauw muziek en geschiedenis soms met elkaar verweven zijn.
Europese jazz als ontmoetingsplek
Takase werkte daarnaast intensief samen met haar partner, de Duitse pianist Alexander von Schlippenbach, een sleutelfiguur binnen de Europese freejazz. Haar carrière laat zien hoe de Europese jazz zich heeft ontwikkeld tot een internationaal netwerk.
Muziek als ontmoeting tussen generaties
Met projecten als Timeless brengt Takase jonge en oudere musici samen. Die uitwisseling vormt de kern van haar werk. Hoewel Aki Takase fysiek ontbrak, was haar aanwezigheid voelbaar in alles: in de woorden, in de muziek en in de geschiedenis die ze mede heeft gevormd.
