Een verkiezingsbijeenkomst van de AfD in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt heeft geleid tot felle politieke kritiek en een strafrechtelijk onderzoek. Tijdens de bijeenkomst werd eerst de voormalige DDR-hymne gezongen en maakte cabaretier Uwe Steimle later een omstreden opmerking waarin hij verwees naar Claus Schenk Graf von Stauffenberg, de man achter de mislukte aanslag op Adolf Hitler in 1944.
De bijeenkomst vond plaats met AfD-voorzitter Tino Chrupalla en Ulrich Siegmund, de lijsttrekker van de partij voor de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt.
Verrassing met de DDR-hymne
Aan het einde van de bijeenkomst vroeg Chrupalla traditiegetrouw om samen het Duitse volkslied te zingen. Hij vroeg Uwe Steimle het lied in te zetten.
In plaats daarvan begon Steimle met “Auferstanden aus Ruinen”, het volkslied van de voormalige DDR. Op videobeelden is te zien dat Chrupalla zichtbaar verrast reageert en probeert in te grijpen. Daarna zingen hij en Siegmund delen van het DDR-lied mee. Pas later wordt ook het huidige Duitse volkslied gezongen.
De Stiftung Gedenkstätten Sachsen-Anhalt (Stichting Gedenkplaatsen Saksen-Anhalt) reageerde kritisch. Volgens de organisatie is het problematisch dat een lied wordt gezongen van een staat die politieke tegenstanders vervolgde.
Ook minister Thorsten Frei, chef van de Duitse Bondskanselarij en lid van de CDU, noemde het optreden tegenover Welt TV “uiterst bevreemdend”. Volgens hem krijgen dergelijke symbolische handelingen extra betekenis wanneer ze door politieke vertegenwoordigers worden uitgevoerd.
Chrupalla: verwijzing naar de Duitse eenheid
Chrupalla wees de kritiek van de hand. Volgens hem verwees de tekstregel “Deutschland, einig Vaterland” naar de wens om Duitsland te verenigen. Juist vanwege die tekst werd het DDR-volkslied vanaf 1972 in Oost-Duitsland alleen nog instrumentaal gespeeld. Volgens de AfD-leider drukt het lied de hoop uit die veel burgers destijds hadden. Hij vindt dat de bijeenkomst achteraf onnodig wordt opgeblazen.
Onderzoek naar uitspraak over Stauffenberg
Naast het zingen van de DDR-hymne ligt ook een andere uitspraak onder een vergrootglas. Tijdens zijn optreden haalde Steimle uit naar oud-bondskanselier Angela Merkel en bondskanselier Friedrich Merz. Over Merz zei hij dat hij zich soms afvraagt “waar Stauffenberg is als je hem echt nodig hebt”. De officier van justitie onderzoekt nu of die uitspraak kan worden gezien als een verstoring van de openbare orde door het suggereren van een strafbaar feit.
Regering spreekt van onaanvaardbare uitspraak
Elisabeth Kaiser, de speciale regeringsvertegenwoordiger voor Oost-Duitsland, noemt de verwijzing naar Stauffenberg onacceptabel. Volgens haar roept zo’n uitspraak de vraag op hoe met politieke tegenstanders wordt omgegaan en blijft de suggestie hangen dat zij met allerlei middelen uit de weg zouden moeten worden geruimd. Dat de AfD volgens haar tijdens de bijeenkomst niet op de opmerking reageerde, zegt volgens Kaiser veel over het karakter van de partij.
