Sinds 2020 kunnen artsen in Duitsland digitale gezondheidsapps voorschrijven, die vervolgens door de wettelijke zorgverzekeraars worden vergoed. Wat begon als een veelbelovende innovatie in de zorg, ligt nu onder vuur. Volgens een nieuw rapport van het GKV-Spitzenverband (koepelorganisatie van de wettelijke zorgverzekeraars) blijkt een aanzienlijk deel van deze apps nauwelijks effectief.
Miljoenen voorschriften, maar twijfel over effect
De zogenoemde DiGA (Digitale Gesundheitsanwendungen) zijn inmiddels zo’n 1,6 miljoen keer voorgeschreven. Het aanbod varieert van apps tegen paniekaanvallen tot hulpmiddelen om te stoppen met roken of klachten tijdens de overgang te verlichten.
Voor opname in het officiële register moeten apps worden beoordeeld door het Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinprodukte (Duitse toezichthouder voor medicijnen en medische hulpmiddelen). Toch zit daar volgens de verzekeraars een zwakke plek in het systeem: veel apps worden voorlopig toegelaten, terwijl hun effect nog niet overtuigend is bewezen.
Een jaar de tijd om nut te bewijzen
De meeste apps komen eerst in een proefperiode van één jaar terecht. In die tijd moeten ontwikkelaars aantonen dat hun product daadwerkelijk bijdraagt aan de behandeling van patiënten.
Juist dat zorgt voor kritiek. Zorgverzekeraars moeten deze apps namelijk vanaf dag één vergoeden, ook als het bewijs nog ontbreekt.
Een vijfde van de apps weer geschrapt
Uit het rapport blijkt dat sinds 2020 in totaal 74 apps zijn toegelaten. Minder dan één op de vijf kon bij opname direct een duidelijk nut aantonen. Bovendien zijn 16 apps inmiddels volledig uit het systeem verwijderd omdat ze ook na de proefperiode geen bewezen effect hadden.
Eind 2025 stonden nog 58 apps op de lijst. Dat betekent concreet dat ongeveer één op de vijf apps weer is geschrapt wegens gebrek aan effectiviteit.
Volgens Stefanie Stoff-Ahnis, vicevoorzitter van de GKV, blijft het systeem daardoor achter bij de verwachtingen. Het gebrek aan bewezen effect zorgt bovendien voor terughoudendheid bij zowel artsen als patiënten.
Hoge kosten lopen snel op
Sinds de invoering hebben de Duitse zorgverzekeraars in totaal ongeveer 400 miljoen euro uitgegeven aan deze digitale toepassingen.
Een belangrijk punt van kritiek is de prijsstelling. Fabrikanten mogen in het eerste jaar zelf de prijs bepalen, wat leidt tot grote verschillen: van 119 euro tot ruim 2000 euro per app. Gemiddeld steeg de prijs van 411 euro in de beginfase naar 544 euro in 2025.
Pas daarna onderhandelen verzekeraars over de prijs, wat gemiddeld resulteert in een aanzienlijk lager bedrag van circa 227 euro. Volgens de GKV wijst dit erop dat de aanvankelijke prijzen structureel te hoog zijn.
Miljoenen verloren aan ineffectieve apps
Omdat verzekeraars verplicht zijn direct te betalen, hebben zij sinds 2020 ongeveer 63 miljoen euro voorgeschoten aan fabrikanten. Ongeveer zeven miljoen euro daarvan is definitief verloren gegaan, omdat het ging om apps die later als ineffectief werden aangemerkt en uit het systeem verdwenen.
Oproep tot strengere regels
De GKV pleit daarom voor politieke ingrepen. Apps zouden alleen nog vergoed moeten worden als hun nut vooraf is bewezen. Ook zouden onderhandelde prijzen direct vanaf de eerste dag moeten gelden.
Die voorstellen krijgen inmiddels steun van de zogenoemde Finanzkommission Gesundheit (adviescommissie voor de financiering van de gezondheidszorg), die recent maatregelen presenteerde om de zorgkosten te beperken.
Of de Duitse regering deze aanbevelingen overneemt, is nog onduidelijk. Het ministerie van Volksgezondheid benadrukt dat apps al aan strenge eisen moeten voldoen, maar erkent impliciet dat verdere discussie nodig is.
Digitale zorg in Duitsland op een kruispunt
De discussie rond gezondheidsapps raakt aan een breder thema in Duitsland: de digitalisering van de zorg. Die verloopt al jaren moeizaam in vergelijking met andere Europese landen.
De kritiek van zorgverzekeraars laat zien dat innovatie alleen niet voldoende is. Zonder overtuigend bewijs van effect en duidelijke kostenbeheersing dreigt het vertrouwen van artsen en patiënten verder af te nemen.
Wil jij de volgende brief ook in je mailbox?
Ontvang elke maand een persoonlijke Berlijnse Brief — gratis en exclusief in je inbox.
Let op: Heb je geen bevestigingsmail ontvangen? Controleer dan even je spambox – het kan zijn dat onze mail daar per ongeluk is beland.
