Angela Merkel ontvangt Staufermedaille voor haar inzet tijdens de coronapandemie

Angela Merkel en Winfried Kretschmann tijdens de uitreiking van de Staufermedaille in het Neues Schloss in Stuttgart.
Angela Merkel ontvangt de Staufermedaille in goud uit handen van minister-president Winfried Kretschmann in het Neues Schloss in Stuttgart. © Staatsministerium Baden-Württemberg / Bernd Weißbrod

Merkel geprezen voor leiderschap in crisistijd

Voormalig bondskanselier Angela Merkel is in Stuttgart onderscheiden met de Staufermedaille in goud, een van de hoogste eerbewijzen van de deelstaat Baden-Württemberg. Minister-president Winfried Kretschmann reikte de onderscheiding uit voor Merkels uitzonderlijke inzet tijdens de coronapandemie.

De Staufermedaille is een persoonlijke onderscheiding van de minister-president van Baden-Württemberg, bedoeld voor mensen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt voor het algemeen belang. Meestal wordt de medaille in zilver verleend; goud blijft voorbehouden aan uitzonderlijke gevallen.

Democratische belasting

Tijdens de ceremonie omschreef Merkel de pandemie als een democratische belasting: een periode waarin de overheid tijdelijke vrijheidsbeperkingen moest opleggen om de volksgezondheid te beschermen. Ze verwees naar haar achtergrond in de vroegere DDR en benadrukte dat zij nooit had verwacht 30 jaar na de val van de Berlijnse Muur opnieuw in te grijpen in burgerlijke vrijheden.

Volgens Merkel was de opdracht in het begin ogenschijnlijk eenvoudig vanuit wetenschappelijk perspectief: contacten vermijden om exponentiële verspreiding van het virus te voorkomen. Maar juist dat ging volgens haar in tegen menselijke natuur. Zij sprak van een periode waarin burgers werd gevraagd zich minder menselijk te gedragen om elkaar te beschermen.

Een van de zwaarste fasen van haar regeerperiode

Merkel noemde de pandemie een van de grootste uitdagingen van haar zestien jaar durende kanselierschap. Na eerdere crises – zoals de financiële crisis, de eurocrisis en de Russische annexatie van de Krim – ging het wederom om essentiële democratische waarden die onder druk stonden.

Kretschmann prees vooral Merkels vermogen om in een complexe democratische omgeving koers te houden. Ondanks de verdeeldheid die ontstond, had een meerderheid vertrouwen in de aanpak van de regering. Volgens Kretschmann zou Duitsland zonder Merkels zorgvuldige afwegingen en haar wetenschappelijke aanpak aanzienlijk meer slachtoffers hebben gekend. In totaal stierven in Duitsland bijna 190.000 mensen aan of met Covid-19, en talloze anderen kampen tot op de dag van vandaag met long covid.

Verdeelde samenleving, blijvende discussie

Tot op heden blijft het debat over de coronamaatregelen, zoals maskerplicht, testvoorschriften, vaccinatiecampagnes en sluitingen, de Duitse samenleving bezighouden. De laatste federale coronaregels verdwenen pas met Pasen 2023, drie jaar na het begin van de pandemie.

Merkels onderscheiding markeert een moment van terugblik op een periode die Duitsland diepgaand heeft beïnvloed – politiek, sociaal en persoonlijk.