17 oktober 2024 – De Bondsdag heeft ingestemd met de omstreden ziekenhuisreform, een hervorming die is bedoeld om het financiële systeem van Duitse ziekenhuizen te verlichten. Dit zou tot meer specialisatie in de behandelingen in de ziekenhuizen moeten leiden.
Na twee jaar voorbereiding heeft de Duitse Bondsdag een belangrijk besluit genomen over de hervorming van ziekenhuizen. De wetgeving, die werd ingediend door minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach, kreeg groen licht van 374 parlementariërs op een totaal van 660 stemmen. Het doel van de hervorming is om de financiële druk op ziekenhuizen te verminderen en hen te helpen zich te specialiseren in behandelingen waarin ze uitblinken.
Focus op specialisatie en efficiëntere zorg
Vooral kleinere ziekenhuizen zullen worden aangemoedigd om zich te beperken tot behandelingen die zij goed beheersen, terwijl grotere klinieken zich kunnen concentreren op complexere ingrepen. De hervorming beoogt ook een verandering in de wijze van ziekenhuisfinanciering: in plaats van de huidige vergoeding per behandelingsgeval, krijgen ziekenhuizen in de toekomst 60% van hun vergoeding al voor het beschikbaar houden van bepaalde zorgaanbiedingen. Dit moet de prikkel wegnemen om zoveel mogelijk patiënten te behandelen, wat de kwaliteit van zorg ten goede komt.
“Over-, onder- en misbehandeling” als kernprobleem
Tijdens de stemming benadrukte minister Lauterbach de urgentie van de hervorming. “We hebben deze hervorming nodig, en wel nu,” verklaarde hij. De Duitse ziekenhuissector verkeert in een crisis: een derde van de 480.000 ziekenhuisbedden is niet bezet, er zijn personeelstekorten, en veel ziekenhuizen kampen met financiële problemen. “Het systeem biedt momenteel slechts middelmatige zorg tegen hoge kosten,” aldus Lauterbach. Hij bekritiseerde de huidige situatie, waarin er een overaanbod aan ziekenhuizen is en sprak over “een paar honderd ziekenhuizen te veel”. De minister stelde dat de hervorming de kwaliteit van zorg zal verbeteren en de ziekenhuizen zal helpen efficiënter te werken.
Een opvallend voorbeeld van inefficiëntie dat Lauterbach aanhaalde, is de overbehandeling met knieprotheses, een ingreep die volgens hem soms wordt uitgevoerd omdat het winstgevend is, en niet omdat het medisch noodzakelijk is. “Ziekenhuizen moeten zich richten op wat medisch zinvol is,” benadrukte hij.
Steun en kritiek
De hervorming wordt gesteund door verschillende medische beroepsgroepen, zoals de Duitse Kankervereniging, evenals door de zorgverzekeraars. Jens Baas, voorzitter van de Techniker Krankenkasse, noemde de hervorming een stap in de juiste richting voor een betere kwaliteit van zorg. Wel waarschuwden de zorgverzekeraars voor mogelijke kostenstijgingen als gevolg van de nieuwe maatregelen.
Ook de Duitse Vereniging van Ziekenhuizen (DKG) gaf haar steun, hoewel zij verwacht dat tot 30% van de ziekenhuizen zou kunnen verdwijnen door fusies of sluitingen. DKG-voorzitter Gerald Gaß benadrukte echter dat dit vooral geldt voor locaties die momenteel overbodig zijn.
Oppositie: zorgen over financiering en plattelandszorg
De oppositie is minder enthousiast over de plannen. De CDU-gezondheidspoliticus Tino Sorge waarschuwde voor het gebrek aan overgangsfinanciering. “Als de zorg op het platteland echt belangrijk voor u is, had u samen met ons voor een brugfinanciering moeten zorgen,” betoogde hij. Ook de AfD-politica Christina Baum uitte haar zorgen dat de hervorming vooral de zorg in landelijke gebieden zal verslechteren.
De FDP, daarentegen, benadrukte dat de hervorming juist bedoeld is om het sluiten van ziekenhuizen op het platteland te voorkomen. Christina Aschenberg-Dugnus van de FDP stelde dat het idee van een “ziekenhuissterfte” op het platteland overdreven is.
Hervorming nog niet definitief
Hoewel de hervorming door de Bondsdag is goedgekeurd, moet deze nog door de Bondsraad. Hoewel minister Lauterbach vertrouwen heeft in een positieve uitkomst, blijft er kritiek uit de deelstaten. Met name de minister van Volksgezondheid van Schleswig-Holstein, Kerstin von der Decken, waarschuwde dat de hervorming de basis- en spoedeisende zorg in landelijke gebieden in gevaar zou kunnen brengen.
Met een transformatiefonds van 50 miljard euro, waarvan de helft wordt gefinancierd door de federale staten en de andere helft via de zorgfondsen, is er een financieel vangnet gecreëerd om de hervorming te ondersteunen. De komende maanden zal duidelijk worden of de ziekenhuisreform zonder vertraging in werking kan treden.