Extreme hitte legt Duitsland plat: van waterkanonnen tot overbelaste hulpdiensten

Berlijnse politie zorgt met een waterkanon voor verkoeling van bezoekers bij de Brandenburger Tor tijdens de extreme hitte.
AI-illustratie van een waterkanon dat mensen verkoeling biedt bij de Brandenburger Tor tijdens de extreme hitte in Berlijn.

Duitsland beleeft een van de zwaarste hittegolven uit zijn recente geschiedenis. Vrijdag werd met 41,3 graden in Saarbrücken-Burbach al een nieuw nationaal temperatuurrecord gemeten. Ook zaterdag stegen de temperaturen op meerdere plaatsen opnieuw boven de 41 graden en hield de Duitse Weerdienst (DWD) rekening met nóg hogere waarden.

De uitzonderlijke weersituatie beheerst inmiddels vrijwel het volledige Duitse nieuws. Grote media als Tagesschau, WELT en Tagesspiegel houden de ontwikkelingen met uitgebreide livetickers bij en berichten de hele dag over de gevolgen van de extreme hitte voor de bevolking, het verkeer, de gezondheidszorg en evenementen.

Hulpdiensten draaien overuren

Vooral de hulpdiensten merken de gevolgen. In Berlijn registreerde de brandweer vrijdag al ruim driehonderd extra inzetten ten opzichte van een gemiddelde dag. Ook zaterdag verwachtten de hulpdiensten opnieuw een vergelijkbaar aantal meldingen.

Veel oproepen hebben direct met de hitte te maken, zoals mensen met ernstige uitdrogingsverschijnselen, flauwtes, hart- en vaatproblemen en incidenten bij zwemlocaties.

Ook in Keulen is de situatie ernstig. De ambulancedienst meldde zaterdag de grens van zijn capaciteit te hebben bereikt. Alleen al in de voorafgaande 24 uur werden zeven mensen bewusteloos aangetroffen in hun woning, veelal op bovenste verdiepingen waar de temperaturen extreem oplopen. Volgens de stad verkeerden alle slachtoffers in levensgevaar door oververhitting; één persoon moest worden gereanimeerd. Daarbij ging het niet uitsluitend om kwetsbare ouderen, maar ook om lichamelijk fitte mensen.

Problemen in verzorgingshuizen

Ook verzorgingshuizen kampen met grote problemen. In Dormagen (Noordrijn-Westfalen) liepen de binnentemperaturen op tot ongeveer 35 graden. Bewoners werden naar koelere ruimtes overgebracht en voor een deel buiten het gebouw opgevangen. Een bewoner overleed; onderzocht wordt nog of de hitte daarbij een rol heeft gespeeld.

In Krefeld bezweken vijf bewoners van een verzorgingshuis aan de hitte. Bijna veertig anderen moesten naar koelere afdelingen worden verplaatst en vijf bewoners werden opgenomen in het ziekenhuis.

De Stiftung Patientenschutz, een Duitse belangenorganisatie voor patiënten, roept de landelijke en regionale overheden op fors te investeren in klimaatbestendige verzorgingshuizen. Volgens de organisatie zijn veel bestaande gebouwen onvoldoende voorbereid op langdurige extreme hitte.

Waterkanonnen zorgen voor verkoeling in Berlijn

In Berlijn koos de politie voor een opvallende maatregel. Twee waterkanonnen reden zaterdag langs onder meer de Brandenburger Tor, de Rijksdag, Potsdamer Platz en het Rote Rathaus om met een fijne nevel voorbijgangers verkoeling te bieden. De actie trok veel bekijks. Volgens de politie was al snel duizenden liters water verneveld voordat de voertuigen opnieuw moesten worden gevuld.

Treinreizigers krijgen dringend advies

Ook het spoor ondervindt de gevolgen van de recordtemperaturen. Deutsche Bahn en andere spoorwegmaatschappijen adviseren reizigers dringend om dit weekend alleen te reizen als dat echt noodzakelijk is. Door de extreme hitte kunnen rails, wissels en bovenleidingen problemen veroorzaken. Regionale vervoerder National Express besloot zaterdagmiddag het treinverkeer in delen van Noordrijn-Westfalen zelfs tijdelijk stil te leggen.

Festivals afgelast en wegen beschadigd

De hitte heeft ook gevolgen voor evenementen. Het Kessel Festival in Stuttgart werd afgelast omdat de veiligheid van bezoekers, medewerkers en artiesten niet langer kon worden gegarandeerd. Daarnaast meldt de Duitse automobielclub ADAC op meerdere snelwegen hitteschade aan het wegdek, wat lokaal tot verkeersbeperkingen kan leiden.

Ozon, waterbesparing en onweersdreiging

In delen van Hessen werden verhoogde ozonconcentraties gemeten. Kwetsbare groepen krijgen het advies zware lichamelijke inspanning buiten te vermijden. Tegelijkertijd roept de Duitse steden- en gemeentebond inwoners op zuinig met drinkwater om te gaan. Als vrijwillige besparing onvoldoende blijkt, sluiten lokale overheden volgens de organisatie ook tijdelijke beperkingen niet uit.

Hoewel de hitte voorlopig aanhoudt, verwacht de Duitse Weerdienst later in het weekend op verschillende plaatsen zware onweersbuien met harde wind, hevige regen en hagel. Vooral in het noorden en westen van Duitsland neemt de kans daarop toe.

Europa warmt sneller op

Volgens de Europese klimaatdienst Copernicus warmt Europa ongeveer twee keer zo snel op als het wereldgemiddelde. Wetenschappers van World Weather Attribution melden bovendien dat in bijna de helft van de onderzochte Europese steden deze maand hitterecords zijn of worden gebroken.

Voor Duitsland betekent dat voorlopig vooral één ding: een weekend waarin vrijwel alle grote nieuwsredacties de ontwikkelingen minuut voor minuut blijven volgen en waarin de gevolgen van de uitzonderlijke hitte overal in het land zichtbaar zijn.