Werelddag zonder tabak: jonge Duitsers roken weer vaker
Rond Werelddag zonder tabak op 31 mei zijn in Duitsland nieuwe cijfers gepubliceerd over rookgedrag. Daaruit blijkt dat bijna één op de vijf Duitsers in 2025 minstens af en toe rookt. Opvallend is vooral dat het aandeel jonge rokers opnieuw licht stijgt. Vooral e-sigaretten met zoete smaken en opvallende verpakkingen zorgen bij gezondheidsdeskundigen voor onrust.
De cijfers zijn afkomstig van het Statistische Bundesamt, het Duitse federale statistiekbureau, en gebaseerd op de zogeheten Mikrozensus, de grootste representatieve huishoudensenquête van Duitsland.
Bijna één op de vijf Duitsers rookt
Volgens de nieuwe cijfers rookt 19,1 procent van de Duitsers minstens af en toe. Dat percentage ligt vrijwel gelijk aan vier jaar geleden. In 2021 ging het om 18,9 procent.
Mannen roken in Duitsland duidelijk vaker dan vrouwen. Onder mannen rookt 22,4 procent, tegenover 15,8 procent van de vrouwen.
Het hoogste percentage rokers is te vinden in de leeftijdsgroep van 40 tot 44 jaar. Daar rookt 26 procent minstens af en toe. Ook onder 45- tot 49-jarigen ligt het percentage met 25,5 procent hoog.
Werelddag zonder tabak zet stijging onder jongeren in de schijnwerpers
Vooral de ontwikkeling onder jongeren trekt aandacht op Werelddag zonder tabak. In de groep van 15 tot 24 jaar steeg het aandeel rokers van 14,5 procent in 2021 naar 15,6 procent in 2025.
Daarmee ligt het percentage nog wel lager dan in 2017, toen 18,3 procent van de jongeren aangaf te roken, maar de recente stijging baart zorgen.
Onder 15- tot 17-jarigen ligt het percentage rokers volgens de officiële cijfers op 5 procent. Toch waarschuwt de Duitse drugscommissaris Hendrik Streeck dat het probleem mogelijk groter is. Uit een afzonderlijke representatieve enquête van zijn dienst blijkt dat bijna één op de tien jongeren tussen twaalf en zeventien jaar rookt.
Duitse overheid bezorgd over e-sigaretten
Van alle rokers gebruikt 78,5 procent vooral traditionele sigaretten. E-sigaretten zijn inmiddels goed voor 9,2 procent van het gebruik. Daarnaast wordt ook gebruikgemaakt van sigaren, pijpen, cigarillo’s en shisha-waterpijpen.
Vooral herbruikbare e-sigaretten met nicotinehoudende vloeistoffen liggen onder vuur. Volgens de Duitse overheid bevatten negen op de tien gebruikte liquids nicotine. Daarbij worden smaken als cola, kiwi, kauwgom en menthol bewust ingezet om jongeren aan te spreken.
Hendrik Streeck, drugscommissaris van de Duitse regering, spreekt van een “duidelijk waarschuwingssignaal”. Tegenover tagesschau24 pleitte hij voor strengere regels voor ingrediënten, smaakstoffen, reclame en verpakkingen van e-sigaretten.
Ook wil hij dat bepaalde aroma’s volledig verboden worden. Daarnaast ziet hij hogere tabaksbelastingen als middel om roken minder aantrekkelijk te maken.
Roken blijft groot gezondheidsprobleem in Duitsland
Werelddag zonder tabak draait niet alleen om preventie, maar ook om de enorme gezondheidsgevolgen van tabaksgebruik. Volgens Duitse gezondheidsinstanties is roken direct verantwoordelijk voor ongeveer een vijfde van alle kankergevallen.
Daarnaast verhoogt roken de kans op hart- en vaatziekten, beroertes, hoge bloeddruk en chronische bronchitis aanzienlijk. Rokers hebben volgens de cijfers bijvoorbeeld een 65 procent hoger risico op een hartinfarct dan niet-rokers.
Jaarlijks overlijden in Duitsland ongeveer 127.000 mensen aan de gevolgen van tabaksgebruik. Ongeveer een derde daarvan sterft aan hart- en vaatziekten. Daarnaast krijgen jaarlijks zo’n 85.000 mensen kanker als gevolg van roken.
Ook aandoeningen zoals COPD (chronische obstructieve longziekte) en reumatoïde artritis komen onder rokers vaker voor. Verder heeft roken negatieve gevolgen voor onder meer het gebit, de ogen, de spijsvertering en de vruchtbaarheid.
Nederland volgt vergelijkbare discussie
Ook in Nederland woedt al langer een discussie over vapes, nicotineproducten en het gebruik van smaakstoffen die jongeren aanspreken. Zowel in Duitsland als Nederland proberen overheden een balans te vinden tussen strengere regelgeving en handhaving enerzijds, en de aantrekkingskracht van nieuwe nicotineproducten anderzijds.
De Duitse cijfers laten zien dat traditionele sigaretten weliswaar minder populair zijn dan vroeger, maar dat nicotinegebruik onder jongeren nog altijd een serieus maatschappelijk thema blijft.
