De brandstofprijzen in Duitsland zijn opnieuw sterk gestegen. Door de oorlog rond Iran betalen automobilisten inmiddels weer meer dan twee euro per liter voor diesel en benzine. De prijsstijging zorgt niet alleen voor onrust onder consumenten, maar ook voor politieke discussie in Berlijn.
Volgens actuele marktgegevens lag de gemiddelde prijs voor benzine en diesel woensdag rond de 2,05 euro per liter. Daarmee doorbreekt diesel opnieuw de symbolische grens van twee euro – een niveau dat voor het laatst werd bereikt in september 2022, tijdens de energiecrisis na het begin van de oorlog in Oekraïne.
Voor veel Duitse automobilisten komt de stijging onverwacht snel. Nog vorige week lag de gemiddelde prijs voor Super E10-benzine rond 1,78 euro per liter en diesel rond 1,74 euro.
Waarom brandstofprijzen zo snel stijgen
De belangrijkste oorzaak ligt bij de internationale energiemarkt. Sinds de escalatie rond Iran zijn de prijzen van olieproducten sterk gestegen. Vooral gasolie – een basisproduct voor diesel en huisbrandolie – werd aanzienlijk duurder.
Volgens handelsgegevens steeg de prijs van gasolie in enkele dagen met ongeveer 27 procent. Benzine op de internationale grondstoffenmarkt werd in dezelfde periode ongeveer acht procent duurder.
Daar komt nog een tweede factor bij: de geopolitieke spanningen rond de Straat van Hormuz. Deze zeestraat tussen Iran en Oman is een van de belangrijkste transportroutes voor olie ter wereld. Wanneer het transport daar wordt verstoord, reageren de energiemarkten vrijwel onmiddellijk.
Omdat olie wereldwijd in dollars wordt verhandeld, speelt ook de wisselkoers van de dollar een rol bij de uiteindelijke brandstofprijs in Europa.
Diesel reageert vaak sterker op crises
Volgens brandstofmarkt-experts reageert diesel doorgaans gevoeliger op internationale crises dan benzine. Dat heeft onder meer te maken met de rol van diesel in transport en industrie. Tijdens het begin van de oorlog in Oekraïne steeg de dieselprijs in Duitsland binnen twee weken met meer dan zestig cent per liter. Ook bij eerdere spanningen rond Iran reageerden de prijzen relatief snel. Hoewel de huidige stijging aanzienlijk is, ligt ze voorlopig nog onder de extreme pieken van 2022.
Niet alleen automobilisten worden geraakt
De stijgende olieprijzen raken niet alleen automobilisten. Ook huisbrandolie wordt snel duurder. Voor 100 liter huisbrandolie betalen Duitse consumenten momenteel ongeveer 123 euro. Nog kort geleden lag de prijs onder de 100 euro. Voor huishoudens die hun olietank nog moeten vullen, kan dat een forse extra kostenpost betekenen.
Drukte bij prijsvergelijkers
De prijsstijging heeft er bovendien voor gezorgd dat veel Duitsers massaal brandstofprijzen vergelijken. De online prijsvergelijker van de Duitse automobilistenclub ADAC (Allgemeiner Deutscher Automobil-Club, vergelijkbaar met de ANWB) was daardoor tijdelijk overbelast.
De organisatie adviseert automobilisten om vooral later op de dag te tanken. In Duitsland zijn brandstofprijzen in de ochtend vaak meer dan tien cent per liter hoger dan in de avond.
Politieke discussie over ingrijpen
De snelle prijsstijging heeft ook een politiek debat op gang gebracht. De SPD (Sociaaldemocratische Partij van Duitsland), momenteel onderdeel van de federale regering, bekritiseerde exploitanten van benzinepompen en oliemaatschappijen. Volgens SPD-fractievicevoorzitter Esra Limbacher wordt een deel van de brandstof die nu wordt verkocht nog tegen lagere olieprijzen ingekocht. De partij Die Linke (Links) gaat nog verder en pleit voor een zogenaamde overwinstenbelasting. Daarmee zouden extra winsten van energiebedrijven in crisistijden gedeeltelijk worden afgeroomd.
De huidige coalitie van CDU en SPD sluit maatregelen om de prijzen te dempen voorlopig niet uit. CDU-parlementariër Steffen Bilger zei dat de regering de situatie nauwlettend volgt. Tijdens de energiecrisis van 2022 voerde Duitsland al eens een tijdelijke brandstofkorting in. Toen werd de energiebelasting tijdelijk verlaagd om automobilisten te ontlasten.
Geen tekorten verwacht
Ondanks de stijgende prijzen verwachten energiebedrijven geen tekorten aan brandstof. Duitsland importeert ruwe olie uit ongeveer dertig landen. De belangrijkste leveranciers zijn Noorwegen, de Verenigde Staten, Libië, Kazachstan en het Verenigd Koninkrijk. Daardoor blijft de bevoorrading voorlopig stabiel, zelfs bij geopolitieke spanningen.
Toch laat de huidige ontwikkeling zien hoe gevoelig de Europese energiemarkt blijft voor internationale conflicten. Voor Duitse consumenten betekent dat voorlopig vooral één ding: tanken wordt opnieuw een stuk duurder.
