In de Oost-Duitse stad Waren (Mecklenburg-Voor-Pommeren) is ophef ontstaan over een verkiezingsbijeenkomst van de rechts-radicale partij AfD (Alternative für Deutschland) in een schoolgebouw. De partij wil in een regionale school een zogenoemde “burgerdialoog” organiseren met een prominente AfD-politicus. Tegenstanders spreken van een ongewenste vermenging van partijpolitiek en onderwijs.
Het debat raakt aan een gevoelige vraag in Duitsland: in hoeverre mogen politieke partijen gebruikmaken van schoolgebouwen voor campagneactiviteiten?
AfD-bijeenkomst in schoolruimte
De bijeenkomst staat gepland in de regionale school “Friedhelm Dethloff” in Waren. De AfD heeft daarvoor de multimediaruimte van de school gehuurd. Volgens de organisatoren gaat het om een burgerdialoog met Oliver Kirchner, de leider van de AfD-fractie in het deelstaatparlement (Landtag) van Saksen-Anhalt.
De AfD in Saksen-Anhalt wordt door de Verfassungsschutz (de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst) geclassificeerd als “bewezen rechts-extremistisch”. Dat vergroot de gevoeligheid rond het optreden van Kirchner in een schoolgebouw. De bijeenkomst wordt georganiseerd door twee lokale AfD-kandidaten en moet ’s avonds plaatsvinden, nadat de lessen zijn afgelopen.
Leerlingenorganisatie en politici kritisch
De Landesschülerrat (de koepelorganisatie van scholieren in de deelstaat) heeft zich duidelijk tegen de bijeenkomst uitgesproken. Voorzitter Felix Wizowsky vindt dat de AfD het schoolgebouw voor politieke doeleinden wil gebruiken.
Volgens hem is dat hypocriet: de partij klaagt regelmatig dat scholen te politiek zouden zijn, maar probeert nu zelf het schoolgebouw te gebruiken voor verkiezingscampagne. “Onze scholen komen steeds meer onder druk te staan,” aldus Wizowsky.
Ook de SPD-politica Nadine Julitz uit Waren reageerde kritisch. Zij noemt het houden van een verkiezingsbijeenkomst in een school een “gerichte grensoverschrijding”. Volgens haar hebben politieke partijen in Waren tot nu toe nooit scholen gebruikt voor dergelijke evenementen.
Zelfs kritiek uit AfD-kring
Opvallend is dat ook binnen AfD-kringen kritiek klinkt. De voorzitter van de regionale ouderraad, Frank Dade, vindt dat politieke evenementen buiten scholen moeten blijven. Hij is zelf lid van de AfD en gemeenteraadslid in Friedland. Daarmee neemt hij afstand van de geplande bijeenkomst.
De AfD-voorzitter in Mecklenburg-Voor-Pommeren, Enrico Schult, wilde niet inhoudelijk reageren. Hij verklaarde tegenover de media dat hij niet op de hoogte was van de details.
Gemeente beroept zich op neutrale regels
De stad Waren, eigenaar van het schoolgebouw, ziet geen reden om de bijeenkomst te verbieden. De gemeenteraad besloot eind 2024 dat verenigingen, organisaties en politieke partijen de schoolruimtes kunnen huren. Volgens de gemeente gelden voor alle aanvragers dezelfde regels. De AfD betaalt voor de bijeenkomst een huurprijs van 60 euro.
Ook het ministerie van Onderwijs van Mecklenburg-Voor-Pommeren ziet geen juridische problemen. Omdat het om een externe bijeenkomst buiten lestijd gaat, valt de verhuur onder verantwoordelijkheid van de gemeente.
Symboliek van de schoolnaam
De keuze van de locatie heeft ook een symbolische lading. De school is namelijk vernoemd naar Friedhelm Dethloff, een inwoner van Waren die tijdens de nazitijd actief was in het communistische verzet. Juist daarom vinden sommige critici het pijnlijk dat een partij die regelmatig wordt bekritiseerd vanwege extreemrechtse standpunten haar campagne in dit schoolgebouw houdt.
Breder debat over politiek en scholen
De discussie past in een bredere Duitse discussie over de rol van scholen in het politieke debat. Duitse scholen proberen doorgaans een strikte neutraliteit te bewaren, al worden politici soms uitgenodigd voor discussies of onderwijsprojecten.
