De CDU grijpt het vertrek van Jens Spahn aan voor een ingrijpende herschikking van de partij- en regeringsleiding. Bondskanselier Friedrich Merz wil de ontstane vacatures nog vóór het zomerreces invullen en kiest daarbij voor een keten van benoemingen die zowel het kabinet als de partijorganisatie raakt.
Volgens informatie van onder meer ntv en de Süddeutsche Zeitung wordt de huidige minister van Volksgezondheid, Nina Warken, de nieuwe chef van de Bondskanselarij. Haar ministerie gaat vervolgens naar CDU-secretaris-generaal Carsten Linnemann. Ook voor diens functie binnen de partij ligt al een opvolger klaar.
Vertrek van Spahn zet alles in beweging
De personele wisselingen begonnen met het onverwachte vertrek van Jens Spahn als voorzitter van de gezamenlijke CDU/CSU-fractie in de Bondsdag. Spahn trad af nadat bekend was geworden dat hij en zijn echtgenoot via een draagmoeder in de Verenigde Staten een zoon hebben gekregen.
Als opvolger van Spahn is Thorsten Frei naar voren geschoven. Frei is momenteel chef van de Bondskanselarij en geldt als een van de naaste vertrouwelingen van bondskanselier Friedrich Merz. Volgende week woensdag kiest de CDU/CSU-fractie officieel een nieuwe fractievoorzitter, waarbij Frei de enige kandidaat lijkt te zijn.
Doordat Frei naar de fractie verhuist, ontstond direct een vacature in de Bondskanselarij.
Nina Warken naar de Bondskanselarij
Merz wil die positie laten invullen door Nina Warken. Als chef van de Bondskanselarij wordt zij verantwoordelijk voor de coördinatie van het regeringswerk en de afstemming tussen de ministeries. Die functie geldt als een van de invloedrijkste binnen de Duitse regering.
Volgens persbureau Reuters twijfelde Warken aanvankelijk vanwege haar gezin. De 47-jarige CDU-politica heeft drie kinderen. Uiteindelijk zou zij toch hebben ingestemd met de overstap.
Warken stond volgens verschillende CDU-parlementariërs ook op de lijst van mogelijke opvolgers van Spahn als fractievoorzitter. Uiteindelijk viel de keuze op Frei, die binnen de partij al langer als favoriet gold.
Linnemann krijgt alsnog een ministerspost
Met het vertrek van Warken komt het ministerie van Volksgezondheid vrij. Dat zal volgens de berichten worden geleid door Carsten Linnemann.
Voor Linnemann betekent dit alsnog een entree in het kabinet. Na de verkiezingsoverwinning van de CDU hoopte hij minister van Arbeid en Sociale Zaken te worden, maar dat ministerie ging tijdens de coalitieonderhandelingen naar de SPD. Ook het ministerie van Economische Zaken wees hij destijds af, waarna hij aanbleef als secretaris-generaal van de CDU.
Volksgezondheid behoort niet tot zijn traditionele beleidsterrein. Wel staat hij binnen de CDU bekend als een politicus die regelmatig pleit voor ingrijpende hervormingen. Juist op het gebied van de gezondheidszorg en de langdurige zorg staan de komende jaren omvangrijke veranderingen op de agenda.
Ook de partijtop verandert
De benoeming van Linnemann betekent opnieuw een vacature, ditmaal binnen de CDU zelf. Volgens de Süddeutsche Zeitung wil Merz Franziska Hoppermann benoemen tot nieuwe secretaris-generaal van de partij. De 44-jarige Bondsdagafgevaardigde uit Hamburg is sinds 2025 penningmeester van de CDU. Eerder leidde zij de parlementaire onderzoekscommissie die de Duitse aanpak van de coronapandemie evalueerde. Als haar benoeming doorgaat, wordt Hoppermann pas de derde vrouwelijke secretaris-generaal in de geschiedenis van de CDU. Eerder bekleedden Angela Merkel en Annegret Kramp-Karrenbauer die functie.
Merz wil snel duidelijkheid
Opvallend is het hoge tempo waarin Merz de vacatures invult. Vanuit regeringskringen klonk woensdag dat de opvolging van Frei “snel” geregeld zou worden. Nog geen etmaal later lekte al uit dat Warken de beoogde nieuwe chef van de Bondskanselarij is.
De officiële bekendmaking wordt op korte termijn verwacht. Een regeringswoordvoerder wilde de berichten donderdag nog niet bevestigen en stelde dat de bondskanselier de benoemingen pas bekendmaakt zodra alle openstaande punten zijn afgerond.
Verkiezingen naderen
De snelheid waarmee Merz de personele puzzel legt, lijkt ook samen te hangen met de politieke agenda van dit najaar. Dan staan meerdere belangrijke verkiezingen op het programma.
In Berlijn kiest de bevolking een nieuw deelstaatparlement, terwijl in Mecklenburg-Voor-Pommeren en Saksen-Anhalt eveneens verkiezingscampagnes worden gevoerd. Vooral in de twee oostelijke deelstaten staat de CDU voor een zware opgave, omdat de AfD daar volgens recente peilingen de grootste partij is. Ook de verkiezingen in Berlijn beloven spannend te worden.
Door de belangrijkste functies nu al in te vullen, wil de CDU de aandacht na de zomer weer volledig kunnen richten op de verkiezingscampagnes.
