Het langverwachte gesprek tussen Elon Musk en AfD-leider Alice Weidel op X vond plaats met een publiek dat op sommige momenten opliep tot 210.000 kijkers. De discussie, zonder moderator en met lange stiltes, riep vragen op over de intentie ervan: was dit een gewoon gesprek of een vorm van verkiezingshulp voor de AfD?
Chaotisch en ongemakkelijk
Volgens Gabor Halasz, journalist bij ARD-Hauptstadtstudio, was het gesprek allesbehalve gestructureerd. Musk begon stuntelend met: “Alright. Welcome to conversation with Alice Weidel.” Vervolgens herhaalde hij een van zijn meest omstreden uitspraken: “Ik wil heel duidelijk zijn. Alleen de AfD kan Duitsland redden. Punt uit.”
Er volgde een rommelige discussie over energiebeleid en migratie. Musk klaagde over de bureaucratische rompslomp rondom zijn Tesla-fabriek in Brandenburg, terwijl Weidel beweerde dat migranten massaal hun paspoorten weggooien en Duitse scholen niets anders meer onderwijzen dan genderstudies. Volgens politicoloog Jeanette Hofmann (Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung) kwam er geen echte dialoog tot stand: “Het leek erop dat ze elkaar eigenlijk niets te zeggen hadden.”
Weidel herschrijft de geschiedenis
Een van de meest controversiële momenten was Weidels uitspraak over Hitler. Ze beweerde dat het een van de grootste mislukkingen na de oorlog was dat Hitler als “rechts en conservatief” werd bestempeld. Volgens haar was hij juist een “communistisch, socialistisch type”. Hofmann noemt deze uitspraken “haarsträubend”, oftewel onthutsend.
Opvallend was dat Musk geen enkele poging deed om Weidel tegen te spreken. Hofmann bekritiseert zijn passieve houding: “Musk bleef maar ‘ja, ja, ja’ zeggen, zonder enig tegengeluid.”
Musk als ‘politieke amateur’
De grote vraag blijft: waarom mengt Musk zich plotseling in de Duitse verkiezingscampagne? Volgens Hofmann heeft hij nauwelijks kennis van de AfD en haar programma. “Als Musk de partij echt zou kennen, dan zou hij weten dat de AfD fel tegen de elektrische auto is en juist de verbrandingsmotor steunt.”
Toch blijft Musk de partij aanprijzen, wat zorgwekkend is volgens media- en rechtswetenschapper Marcus Schladebach. Hij wijst op de invloed van Musk, die niet alleen ondernemer is, maar binnenkort ook een officiële rol krijgt in de nieuwe regering van Donald Trump. Daarmee begeeft hij zich in een “grijs gebied”.
Onderzoek naar verkiezingsbeïnvloeding
De Bondsdag onderzoekt inmiddels of Musk de AfD een oneerlijk verkiezingsvoordeel heeft gegeven door hen een gratis platform op X te bieden. Dit zou mogelijk als een illegale partijfinanciering kunnen worden gezien. Volgens Schladebach is buitenlandse inmenging in verkiezingen “voor ons begrip een absolute no-go en moet dat zoveel mogelijk worden voorkomen.”
Media-aandacht als troefkaart
Hoewel het gesprek tussen Musk en Weidel inhoudelijk weinig voorstelde, had het voor de AfD één groot voordeel: aandacht. Hofmann stelt dat “zelfs slechte publiciteit beter is dan geen publiciteit”. De AfD, die buiten de traditionele media vaak weinig ruimte krijgt, profiteerde van de golf aan nieuwsartikelen en debatten die volgden.
Op het X-platform zelf lijkt de impact beperkt, aangezien het gebruik in Duitsland sterk is afgenomen. Maar doordat de mainstream media er massaal over berichten, wordt het effect versterkt. Hoe lang die aandacht blijft, is echter de vraag.
Lees ook: De Duitse politieke partijen uitgelegd: een vergelijking met Nederlandse partijen