Een conducteur in een ICE naar Berlijn is door een passagier met de vuist geslagen. De trein moest worden stilgelegd, zo’n honderd reizigers strandden in Stendal. Het incident komt kort na een dodelijke aanval op een collega eerder deze maand – en voedt opnieuw het debat over veiligheid in Duitse treinen.
Geweld in ICE richting Berlijn
Het incident vond plaats in een ICE (InterCityExpress, hogesnelheidstrein van Deutsche Bahn) op weg naar Berlijn. Volgens de Bundespolizei (de Duitse federale politie, verantwoordelijk voor veiligheid op spoorwegen en luchthavens) toonde een 35-jarige vrouw bij controle een ticket dat niet geldig was voor langeafstandstreinen.
In Wolfsburg had zij de trein moeten verlaten. In plaats daarvan zou ze de conducteur hebben aangevallen en hem met de vuist in de buik hebben geslagen. De man klaagde daarna over pijnklachten en brak zijn dienst voortijdig af.
De ICE werd uiteindelijk in Stendal, in de deelstaat Saksen-Anhalt, stilgezet. Ongeveer honderd passagiers moesten uitstappen en wachten op een volgende trein.
Strafrechtelijk onderzoek
Tegen de vrouw is een strafrechtelijk onderzoek gestart wegens onder meer fraude, huisvredebreuk, mishandeling en vernieling. In Duitsland kan reizen zonder geldig ticket in een langeafstandstrein niet alleen leiden tot een boete, maar bij opzet ook tot vervolging wegens “Erschleichen von Leistungen” (het opzettelijk ontduiken van een betaalde dienst).
Dat de situatie uitmondde in fysiek geweld maakt de zaak extra ernstig.
Debat over veiligheid opnieuw opgelaaid
Het voorval komt op een gevoelig moment. Begin februari werd in Rijnland-Palts een conducteur tijdens een kaartcontrole zo ernstig mishandeld dat hij later aan zijn verwondingen overleed. Die zaak veroorzaakte landelijke verontwaardiging en leidde tot een debat over strengere veiligheidsmaatregelen in het Duitse spoorvervoer.
Vakbonden en spoorwegpersoneel pleiten al langer voor meer bescherming, bijvoorbeeld door extra veiligheidspersoneel op risicovolle trajecten of betere ondersteuning bij agressie-incidenten. Deutsche Bahn benadrukt dat geweld tegen medewerkers onacceptabel is, maar staat tegelijk onder druk om kosten te beheersen en personeelstekorten op te vangen.
Structureel probleem?
Volgens cijfers van de Bundespolizei is het aantal geweldsincidenten in en rond treinen de afgelopen jaren gestegen. Dat past in een bredere trend van toenemende agressie tegen publieke dienstverleners, zoals politie, brandweer en zorgpersoneel.
In Duitsland wordt inmiddels vaker gesproken over een “Verrohung” van de samenleving – een verruwing van omgangsvormen. De combinatie van sociale spanningen, polarisatie en druk op het openbaar vervoer (vertragingen, volle treinen, personeelstekorten) zorgt voor een explosieve mix.
Conducteurs in Nederland
Ook in Nederland is agressie tegen spoorpersoneel geen onbekend fenomeen. NS-conducteurs krijgen regelmatig te maken met bedreigingen of geweld bij controles. De Duitse discussie over meer veiligheid in treinen – bijvoorbeeld extra beveiliging of strengere straffen – kan daarom ook in Nederland weerklank vinden.
Zeker op internationale trajecten, zoals ICE-verbindingen tussen Duitsland en Nederland, is veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid. Incidenten zoals dit onderstrepen hoe kwetsbaar conducteurs in de frontlinie van het openbaar vervoer zijn.
Gevolgen voor reizigers
Voor de circa honderd gestrande passagiers in Stendal betekende het incident vooral vertraging en ongemak. Maar op langere termijn kan herhaald geweld leiden tot strengere controles, meer toezicht en mogelijk hogere kosten voor spoorbedrijven.
Wat begon als een discussie over een ongeldig ticket, groeide zo uit tot een nieuw hoofdstuk in een bredere discussie over veiligheid, respect en gezag in het Duitse openbaar vervoer.
