De Beierse minister-president Markus Söder (CSU) wil dat Duitsland opnieuw naar kernenergie kijkt. Hij pleit voor de bouw van moderne mini-kerncentrales in Beieren en wil daarmee een proefproject starten. De plannen botsen echter met de huidige koers van de federale regering in Berlijn.
Söder noemt de nieuwe technologie “kernenergie 2.0” en stelt dat Duitsland een nieuwe fase in de nucleaire energie moet overwegen.
Uitstap kernenergie blijft officieel beleid
Duitsland heeft in april 2023 definitief afscheid genomen van kernenergie. De laatste drie kerncentrales werden toen gesloten. Dat besluit – de zogenoemde Atomausstieg – werd na de kernramp in Fukushima in 2011 versneld doorgevoerd.
Bondskanselier Friedrich Merz (CDU) heeft onlangs nog verklaard dat deze kernuitstap “onomkeerbaar” is. Daarmee staat Söder met zijn plannen niet volledig op één lijn met de federale regering, ondanks dat CDU en CSU zusterpartijen zijn.
De Beierse premier benadrukt overigens dat hij niet wil terugkeren naar de oude grote kerncentrales. Volgens hem moet Duitsland juist investeren in nieuwe technologieën.
Mini-kerncentrales als proefproject
Centraal in Söders voorstel staan zogenaamde SMR-reactoren (Small Modular Reactors). Dit zijn kleine, modulaire kernreactoren die in theorie goedkoper en sneller te bouwen zouden zijn dan klassieke kerncentrales.
Volgens Söder zou Beieren een geschikt testgebied zijn voor zo’n pilotproject. Hij stelt dat Duitsland behoefte heeft aan energiebronnen die permanent elektriciteit kunnen leveren – de zogenoemde “baseload” – en tegelijk weinig CO₂ uitstoten.
De groeiende elektriciteitsvraag speelt daarbij een rol. Volgens Söder zal het stroomverbruik in de toekomst sterk toenemen door onder meer kunstmatige intelligentie (AI), datacenters en elektrische mobiliteit.
Atoomafval opnieuw gebruiken
Een opvallend onderdeel van Söders plan is het hergebruik van bestaand kernafval. Hij pleit voor de toepassing van transmutatie, een techniek waarbij radioactief afval wordt omgezet en opnieuw als brandstof kan worden gebruikt.
Volgens Söder zou het zinvoller zijn om bestaande nucleaire reststoffen te benutten dan ze honderdduizenden jaren op te slaan in een eindberging. Hij roept de federale regering daarom op de wetgeving aan te passen zodat dit mogelijk wordt. Of deze technologie daadwerkelijk op grote schaal toepasbaar is, blijft onderwerp van debat onder wetenschappers.
Beieren investeert ook in kernfusie
Naast kleine kernreactoren wil de Beierse regering ook investeren in kernfusie. Dat is een technologie waarbij energie wordt opgewekt door het samensmelten van atoomkernen – hetzelfde proces dat ook in de zon plaatsvindt.
Voor een demonstratiereactor met de naam “Alpha” wil Beieren tot 400 miljoen euro beschikbaar stellen. De deelstaat wil daarbij samenwerken met onderzoeksinstituten en bedrijven.
Kernfusie wordt vaak gezien als een mogelijke toekomstige energiebron, maar commercieel bruikbare reactoren bestaan voorlopig nog niet.
Kritiek van de Groenen
De plannen van Söder stuiten op stevige kritiek van Bündnis 90/Die Grünen (de Duitse Groenen). Volgens energie-experts van de partij zijn mini-kerncentrales duur en riskant. Groenen-politica Julia Verlinden stelde dat deze technologie “geen enkel probleem oplost, maar nieuwe creëert”. Volgens haar ligt de toekomst van de Duitse energievoorziening bij hernieuwbare energiebronnen zoals wind- en zonne-energie.
Volgens de Groenen kan Duitsland energie-onafhankelijk worden door de uitbreiding van duurzame energie versneld door te voeren.
Nieuw hoofdstuk in het Duitse energiedebat
Het voorstel van Söder laat zien dat het debat over kernenergie in Duitsland nog niet volledig is afgesloten. Vooral binnen conservatieve partijen klinkt regelmatig kritiek op de uitstap uit kernenergie, zeker nu Duitsland meer elektriciteit importeert en de energietransitie grote investeringen vraagt.
Toch lijkt een daadwerkelijke terugkeer van kernenergie voorlopig onwaarschijnlijk. Daarvoor zou de federale wetgeving moeten worden aangepast en zou een brede politieke meerderheid nodig zijn.
Voorlopig blijft Söders plan vooral een politieke boodschap: Beieren wil laten zien dat het openstaat voor nieuwe nucleaire technologieën, zelfs nu Duitsland officieel afscheid heeft genomen van kernenergie.
