München wil meer druk zetten op gemeenten in de directe omgeving die bedrijven lokken met opvallend lage tarieven voor de Duitse bedrijfsbelasting. Volgens de nieuwe coalitie in het stadhuis maken sommige ondernemingen gebruik van vestigingsadressen die vooral op papier bestaan, waardoor de Beierse hoofdstad belastinginkomsten misloopt.
De discussie draait om de zogenoemde Gewerbesteuer, een gemeentelijke belasting voor bedrijven. Waar München een tarief van 490 procent hanteert, rekenen sommige gemeenten ten zuiden en westen van de stad slechts 240 tot 260 procent. Dat verschil maakt deze plaatsen aantrekkelijk voor bedrijven die hun officiële vestigingsadres willen verplaatsen.
Virtuele kantoren als lokmiddel
Vooral gemeenten als Straßlach-Dingharting, Grünwald, Pullach, Oberhaching, Taufkirchen en Gräfelfing worden genoemd. Bedrijven kunnen daar via aanbieders van “virtuele kantoren” een zakelijk adres huren zonder noodzakelijkerwijs daadwerkelijk personeel of activiteiten op die locatie te hebben.
Volgens de coalitie van Groenen en SPD in het Münchense stadhuis bestaat het vermoeden dat sommige vestigingen slechts formeel zijn geregistreerd. De SPD roept burgemeester Dominik Krause op om alles in het werk te stellen om deze belastingoases droog te leggen.
Andere deelstaten treden al op
In andere delen van Duitsland wordt al strenger gecontroleerd. De deelstaten Brandenburg en Noordrijn-Westfalen voeren volgens de Süddeutsche Zeitung systematische controles en invallen uit bij verdachte bedrijfsconstructies.
Ook de Duitse regering wil ingrijpen. Er ligt een voorstel om het minimale tarief voor de bedrijfsbelasting te verhogen naar 280 procent. Volgens gegevens van het Duitse ministerie van Financiën zouden 43 gemeenten daardoor geraakt worden. Opvallend is dat 23 daarvan in Beieren liggen.
Verzet vanuit de regio
De betrokken gemeenten wijzen de kritiek van de hand. De burgemeester van Straßlach-Dingharting, Hans Sienerth, spreekt van een “jaloersheidsdebat” en benadrukt dat gemeenten zelf mogen bepalen hoe hoog hun belastingtarief is.
Volgens hem worden plaatsen met een tarief onder de 300 procent ten onrechte direct als belastingoase bestempeld. Hij wijst er bovendien op dat sommige bedrijven juist vanuit zijn gemeente naar München zijn verhuisd, omdat zij afhankelijk waren van beter openbaar vervoer en andere voorzieningen van de grote stad.
Al langer verdenkingen
De discussie speelt niet voor het eerst. Bij justitie in München zijn al verschillende dossiers bekend waarin sprake is van vermoedelijke belastingontduiking of twijfelachtige bedrijfsconstructies.
Met name in Grünwald, waar soms tientallen ondernemingen op hetzelfde adres zijn geregistreerd, bestaan al langer vragen over de werkelijke bedrijfsactiviteiten. Critici vermoeden dat sommige bedrijven feitelijk elders opereren, terwijl zij profiteren van de lage belastingtarieven in de regio rond München.
Aanbieders van virtuele kantoren wijzen er echter op dat hun dienstverlening volgens hen volledig legaal is en dat fysieke aanwezigheid op een vestigingsadres niet altijd noodzakelijk is. Juist daarover wil München nu meer duidelijkheid.
