Oekraïense artsen trekken door Duitsland om kennis uit te wisselen over de behandeling van zwaargewonde patiënten. Wat begon als een leertraject voor Oekraïne, blijkt in de praktijk een wederzijds leerproces – met directe gevolgen voor de voorbereiding van Duitse ziekenhuizen op crisissituaties.
Nieuwe oorlog, nieuwe verwondingen
De aanleiding voor het bezoek is schrijnend. Door de inzet van drones en brandbommen in de oorlog in Oekraïne neemt het aantal patiënten met ernstige brandwonden sterk toe. Artsen uit de Oekraïense stad Dnipro, onder wie Oleksii Vynohradov, zien dagelijks slachtoffers met complexe letsels.
Sinds het begin van de Russische invasie in 2022 voerden zij naar eigen zeggen al zo’n 58.000 operaties uit. Een groot deel daarvan betreft inmiddels brandwonden en gecombineerde verwondingen. Om die groeiende stroom patiënten beter te kunnen behandelen, wil het Mechnikov-ziekenhuis in Dnipro een gespecialiseerde afdeling voor brandwonden opzetten. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar Duitsland.
Klinikum Dortmund als voorbeeld
Een van de eerste stops is het Klinikum Dortmund, waar al Oekraïense gewonden worden behandeld. Volgens het ziekenhuis kreeg een Oekraïense soldaat daar recent zorg nadat bij een droneaanval ongeveer 30 procent van zijn huid was verbrand. Uit een persbericht van het ziekenhuis blijkt dat een delegatie Oekraïense artsen specifiek het centrum voor zwaarbrandgewonden bezocht. Daar kregen zij inzicht in de organisatie van gespecialiseerde zorg, van de shockruimte tot de operatiekamer. De Duitse artsen lieten zien hoe zij patiënten met complexe verwondingen behandelen, waaronder brandwonden in combinatie met botbreuken en weke delen letsel. Tegelijkertijd leren zij zelf ook van de Oekraïense collega’s.
Kennisuitwisseling werkt twee kanten op
De samenwerking is nadrukkelijk geen eenrichtingsverkeer. Duitse artsen krijgen via presentaties en gesprekken een inkijk in de realiteit van oorlogsgeneeskunde. Zo leren zij hoe Oekraïense ziekenhuizen omgaan met extreme omstandigheden, zoals beperkte middelen of het improviseren van behandelruimtes dicht bij het front. In sommige gevallen worden zelfs parkeergarages ingericht als tijdelijke ziekenhuisafdelingen. Volgens betrokken artsen is die ervaring ook voor Duitsland waardevol. Het dwingt ziekenhuizen na te denken over hun eigen crisisbestendigheid.
Duitse ziekenhuizen bereiden zich voor op crisisscenario’s
De uitwisseling heeft inmiddels concrete gevolgen. In Keulen wordt bijvoorbeeld gewerkt aan plannen om ziekenhuizen beter voor te bereiden op noodsituaties. Een van de scenario’s voorziet erin dat een parkeergarage kan worden omgebouwd tot een noodafdeling met honderden bedden. Hoewel Duitsland niet direct met oorlog te maken heeft, groeit het besef dat grootschalige crisissituaties – of dat nu oorlog, terreur of rampen zijn – een andere voorbereiding vragen dan tot nu toe gebruikelijk was.
Ervaring uit Oekraïne van onschatbare waarde
Opvallend is dat Duitse artsen veel respect tonen voor hun Oekraïense collega’s. Door de enorme aantallen gewonden hebben zij in korte tijd een ongekende praktijkervaring opgebouwd, met name op het gebied van complexe oorlogswonden. Volgens de betrokken specialisten gaat het om kennis die niet uit boeken te leren is. Juist die ervaring maakt de samenwerking zo waardevol.
Samenwerking als sleutel
Voor de Oekraïense artsen is de conclusie helder: internationale samenwerking is essentieel om levens te redden. Tegelijkertijd profiteren Duitse ziekenhuizen van inzichten die tot voor kort vooral theoretisch waren. De oorlog in Oekraïne heeft zo niet alleen gevolgen aan het front, maar verandert ook de manier waarop ziekenhuizen in Duitsland naar de toekomst kijken.
