Deelstaatverkiezingen Baden-Württemberg: FDP vecht voor politieke overleving

Voor de liberale FDP staan de deelstaatverkiezingen van zondag in Baden-Württemberg in het teken van politieke overleving. Sinds de partij uit de Bondsdag (het Duitse nationale parlement) verdween, is de zichtbaarheid drastisch afgenomen. Nu hopen de liberalen dat juist in hun traditionele bolwerk Baden-Württemberg een comeback mogelijk is. De verkiezingen worden daardoor niet alleen gezien als een regionale strijd, maar ook als een test voor de toekomst van het liberalisme in Duitsland.

Campagne op straatniveau

Volgens een bericht op Tagesschau staat FDP-partijleider Christian Dürr vroeg in de ochtend op een station in Heilbronn om kleine zakjes met stickers uit te delen. Het beeld is symbolisch voor de huidige situatie van de partij: campagne voeren zonder grote middelen en met weinig media-aandacht.

Sinds het verlies bij de landelijke verkiezingen – waarbij de partij onder de belangrijke kiesdrempel van vijf procent bleef – heeft de FDP veel invloed verloren. Die drempel bepaalt of een partij zetels krijgt in het parlement. Zonder vertegenwoordiging verdwijnen niet alleen zetels, maar ook geld, personeel en politieke zichtbaarheid.

FDP in een diepe crisis

Binnen de partij wordt inmiddels openlijk gesproken over een crisis. Voormalig minister van Justitie Sabine Leutheusser-Schnarrenberger stelde al kort na de verkiezingen dat zowel het liberalisme als de FDP in een “diepe crisis” verkeert.

Na de verkiezingsnederlaag stapte partijleider Christian Lindner op. Hij werkt inmiddels buiten de politiek, onder meer in de autobranche. Zijn opvolger Christian Dürr erkent dat de partij fouten heeft gemaakt tijdens haar regeringsdeelname. Opvallend is dat de FDP inhoudelijk nauwelijks van koers is veranderd. De partij blijft zich sterk richten op economische thema’s, belastingverlagingen en begrotingsdiscipline.

Kritiek op de regering-Merz

Een belangrijk onderdeel van de huidige FDP-campagne is kritiek op het beleid van bondskanselier Friedrich Merz. De liberalen verwijten de regering een te hoge staatsschuld en spreken zelfs van “socialistische politiek”.

Omdat de partij niet langer in het parlement zit, probeert de FDP haar boodschap via publieke acties onder de aandacht te brengen. Zo reed Dürr in november met een oude Trabant naar de Brandenburger Tor in Berlijn, met een bord op het dak gericht aan de kanselier.

Maar dergelijke acties trekken weinig publiek. Het laat zien hoe moeilijk het voor een partij zonder parlementaire vertegenwoordiging is om aandacht te krijgen.

Baden-Württemberg als laatste kans

Juist daarom kijken de liberalen met spanning naar de deelstaatverkiezingen in Baden-Württemberg. In de meeste peilingen in andere deelstaten komt de FDP nauwelijks meer boven de vijf procent uit.

In Baden-Württemberg ligt dat anders. De deelstaat geldt al decennia als een van de sterkste regio’s voor de liberalen. Peilingen suggereren dat een terugkeer in de Landtag (het deelstaatparlement) hier nog mogelijk is.

Lijsttrekker Hans-Ulrich Rülke benadrukt dat het volgens hem niet alleen om een regionale verkiezing gaat. Volgens hem staat ook “de toekomst van het liberalisme in het Duitse parlementaire systeem” op het spel.

Opvallende weddenschap

Om de ernst van de situatie te onderstrepen heeft FDP-secretaris-generaal Nicole Büttner een opvallende belofte gedaan. Mocht de partij er zondag niet in slagen om in het parlement van Baden-Württemberg terug te keren, dan wil zij haar haar afscheren.

In een podcast van de Duitse krant Die Zeit zei ze daarover dat ze volledig overtuigd is van een goed resultaat. “Met ons moet absoluut rekening worden gehouden”, aldus Büttner.

Testjaar voor de FDP

Het verkiezingsjaar 2026 wordt voor de FDP een zware test. In totaal vinden in Duitsland vijf deelstaatverkiezingen plaats. Zonder successen dreigt de partij steeds verder uit het politieke landschap te verdwijnen.

De uitslag in Baden-Württemberg kan daarom een belangrijke graadmeter worden. Niet alleen voor de regionale politiek, maar ook voor de vraag of de liberale FDP nog toekomst heeft in de Duitse politiek.

Lees ook
• Verkiezingen in Duitsland 2026 – vijf deelstaatverkiezingen in een superverkiezingsjaar
• De Duitse politieke partijen uitgelegd