De Leipziger Buchmesse krijgt in 2026 een uitgesproken literair en politiek geladen focusthema. Van 19 tot en met 22 maart 2026 staat in Leipzig de Donau centraal: een rivier die Europa verbindt, maar ook verdeelt. Onder de titel ‘Donau – onder stroom en tussen werelden’ wordt de rivier verkend als grens, brug en ervaringsruimte in de Europese literatuur.
Een rivier vol tegenstellingen
Met een lengte van ruim 2.800 kilometer is de Donau na de Wolga de langste rivier van Europa. Eeuwenlang fungeerde zij als handelsroute, migratiecorridor en culturele levensader. Tegelijkertijd was – en is – de Donau ook een scheidslijn: tussen rijken, naties, ideologieën en sociale werkelijkheden. Precies die ambivalente rol vormt het uitgangspunt van het focusthema op de Leipziger Buchmesse 2026.
Literatuur tussen Oost en West
Op een speciale Donaubühne in hal 4 bespreken auteurs uit de hele Donauregio hun werk in panels, gesprekken en boekpresentaties. Daarbij gaat het nadrukkelijk om literatuur die raakt aan politieke geschiedenis, identiteit en herinnering.
De Slowaakse schrijver Michal Hvorecký behandelt in zijn politieke biografie Dissident de Donau als grens tussen Oost en West tijdens de Koude Oorlog. De Oostenrijkse auteur Dimitré Dinev noemt de rivier in een podcast bij het thema “een grens die ons scheidde van een wereld waar we naar verlangden”. Voor de Oekraïense schrijver Juri Andruchowytsch staat de Donau zelfs symbool voor vrijheid en het Westen.
Erfgoed van dictatuur en geweld
Ook het communistische verleden langs de Donau krijgt veel aandacht. Auteurs uit Roemenië en Moldavië schrijven over strafkampen, verdwijningen en repressie in de Sovjettijd. Zo beschrijven András Visky en Catalin Dorian Florescu hoe tegenstanders van het regime werden ‘weggevoerd’ naar afgelegen gebieden in de delta en de Baragan-steppe. De idyllische rivierlandschappen vormen daarbij een schrijnend contrast met de historische realiteit.
De Donau als brug
Naast grens is de Donau ook verbinding. Waar vroeger grenswachten schoten op vluchtelingen, is de rivier vandaag op veel plaatsen een dagelijkse, bijna vanzelfsprekende overgang. Pendelaars steken haar over, culturen raken elkaar, identiteiten vervloeien.
In een panel onder de titel ‘Welke Heimat?’ onderzoeken auteurs met wortels in de Donauregio wat thuis zijn betekent tussen talen, landen en geschiedenissen. Thema’s als migratie, moederschap, herinnering en intergenerationele overdracht staan daarbij centraal.
Vier themalijnen, één podium
Tijdens alle beursdagen vinden op de Donaubühne zo’n 24 programmaonderdelen plaats, gegroepeerd rond vier hoofdthema’s:
-
Tussen brug en grens
-
Culturen, conflicten en identiteit
-
Waterlijnen en leefwerelden
-
Tijd en verandering
Curator van het programma is journalist Stephan Ozsváth, voormalig correspondent voor Zuidoost-Europa. Het focusthema wordt ondersteund door onder meer het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken, de Bundeszentrale für politische Bildung, het Goethe-Institut en culturele instellingen uit de Donauregio.
Praktische informatie
De Leipziger Buchmesse 2026 vindt plaats van 19 tot en met 22 maart. Tickets zijn verkrijgbaar via de online ticketshop van de beurs.
