Ruzie en vragen rond redding walvis: waar is Timmy – en leeft hij nog?

bultrug-sprong-oostzee-wismar
Bultrug (Megaptera novaeangliae) springt uit het water. Archiefbeeld. Bron: Nadine Reichardt / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

Na de spectaculaire reddingsactie van bultrugwalvis Timmy in Noord-Duitsland is de onzekerheid over het lot van het dier alleen maar toegenomen. Waar de walvis zich bevindt en of hij nog leeft, is onduidelijk. Duitse experts spreken inmiddels openlijk van een mogelijk mislukt reddingsproject.

Experts: kans groot dat wal overleden is

Volgens het Deutsche Meeresmuseum in Stralsund is de kans groot dat de bultrug niet meer leeft. Het dier verkeerde al in zeer slechte conditie en strandde eerder meerdere keren. Daardoor zou hij onvoldoende kracht hebben gehad om in diep water te overleven. De laatste betrouwbare beelden van de walvis dateren van 2 mei en tonen volgens deskundigen geen tekenen van herstel.

Integendeel: het dier zou sterk verzwakt zijn geweest en mogelijk alleen nog op adrenaline hebben gefunctioneerd tijdens het transport. Ook het transport zelf zou belastend zijn geweest. De walvis lag langere tijd stil en werd tijdens de overbrenging meermaals tegen de wand van het transportschip gedrukt.

Onenigheid over cruciale data

Een belangrijk twistpunt is het ontbreken van gegevens van de zogeheten tracker die op de wal zou zijn bevestigd. Deze zou inzicht moeten geven in de toestand en locatie van het dier. Het ministerie van Milieu van de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren heeft de particuliere reddingsorganisatie een deadline gesteld om deze gegevens aan te leveren. Tot nu toe zijn die echter niet ontvangen.

Volgens de initiatiefnemers zou de tracker alleen “vitaliteitsgegevens” doorgeven en geen GPS-positie. Experts betwijfelen dat sterk. Zij wijzen erop dat dergelijke sensoren technisch gezien anders bevestigd moeten worden dan is aangegeven. Het ontbreken van verifieerbare data maakt het volgens deskundigen onmogelijk om vast te stellen wat er na de vrijlating precies is gebeurd.

Minister wil duidelijkheid

De minister van Milieu van Mecklenburg-Voor-Pommeren, Till Backhaus (SPD, sociaaldemocratische partij), neemt voorlopig geen definitief standpunt in. Hij benadrukt dat hij zich baseert op feiten en roept op tot volledige transparantie. Volgens Backhaus zijn vooraf duidelijke afspraken gemaakt met de private reddingsorganisatie, onder meer over het delen van data. Die informatie is volgens hem essentieel om de reddingsactie te kunnen beoordelen.

Kritiek en bedreigingen na reddingsactie

De reddingsactie leidde aanvankelijk tot veel lof, maar inmiddels is de stemming omgeslagen. De bemanning van het schip dat de walvis naar open zee bracht, krijgt te maken met felle kritiek en zelfs bedreigingen. Kapitein Martin Bocklage zegt dat hij achteraf spijt heeft van zijn betrokkenheid. Volgens hem voerde zijn bemanning slechts opdrachten uit en had hij geen invloed op het moment of de wijze van vrijlating van de wal. Toch wordt de crew in de publieke discussie mede verantwoordelijk gehouden voor het mogelijke overlijden van het dier.

Tegenstrijdige verklaringen over vrijlating

Ook over de vrijlating van de walvis bestaan uiteenlopende verhalen. Het dier werd uiteindelijk op een andere plek in de Noordzee vrijgelaten dan oorspronkelijk gepland. Volgens dierenarts Jenna Wallace, die vanuit Hawaï naar Duitsland reisde om te helpen, leeft Timmy nog. Zij stelt dat een team van walvisexperts aanwezig was bij de vrijlating. Tegelijkertijd erkent zij dat mogelijk nooit volledig duidelijk zal worden wat er op dat moment precies is gebeurd.

Breder debat over particuliere reddingsacties

De gebeurtenissen rond bultrug Timmy raken aan een bredere discussie in Duitsland over de rol van particuliere initiatieven bij complexe reddingsoperaties van wilde dieren. Zonder transparantie en wetenschappelijke begeleiding kunnen dergelijke acties leiden tot controverse, zeker wanneer achteraf niet duidelijk is of een redding daadwerkelijk succesvol is geweest. Voorlopig blijft de belangrijkste vraag onbeantwoord: waar is Timmy – en leeft hij nog?