De veiligheid van spoorpersoneel in Duitsland staat opnieuw hoog op de politieke agenda. De leiding van de Deutsche Bahn heeft aangekondigd dat alle medewerkers met klantcontact op vrijwillige basis een bodycam kunnen krijgen. Daarnaast worden 200 extra veiligheidsmedewerkers aangenomen voor stations en treinen.
Aanleiding voor deze verscherpte maatregelen is een dodelijke aanval op een 36-jarige conducteur begin februari in de deelstaat Rheinland-Pfalz. De man werd in een regionale trein aangevallen door een reiziger zonder geldig ticket. Hij overleed later in het ziekenhuis aan zwaar hoofdletsel. De verdachte, een 26-jarige man, zit in voorlopige hechtenis.
Actieplan voor meer veiligheid
De nieuwe maatregelen maken deel uit van een landelijk actieplan voor meer veiligheid op het spoor. Dat werd gepresenteerd tijdens een overleg in Berlijn tussen de top van de Deutsche Bahn, de Duitse minister van Verkeer en vertegenwoordigers van de deelstaten, vakbonden en openbaarvervoerorganisaties.
Naast de invoering van bodycams worden 200 extra medewerkers ingezet om de veiligheid op stations en in treinen te vergroten. Ook wordt een bestaand stil alarmsysteem verder ontwikkeld. Via een discrete noodknop kunnen medewerkers in gevaarlijke situaties al contact opnemen met de meldkamer, die vervolgens politie of hulpdiensten kan inschakelen bij het eerstvolgende station.
Opvallend is dat de verplichte identiteitscontrole in regionale treinen vanaf maart wordt opgeschort. Volgens de spoorleiding leidde die controle regelmatig tot escalaties, zeker bij reizigers zonder geldig vervoersbewijs.
3.000 fysieke aanvallen in één jaar
Volgens cijfers van de Deutsche Bahn waren er vorig jaar circa 3.000 fysieke aanvallen op medewerkers van het concern. Dat is iets minder dan het jaar ervoor, maar het veiligheidsgevoel onder personeel is verslechterd. Dat blijkt uit een enquête onder circa 4.000 medewerkers, uitgevoerd door de vakbond EVG (Eisenbahn- und Verkehrsgewerkschaft, spoor- en vervoersvakbond).
Ook de GDL (Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer, vakbond van machinisten) dringt al langer aan op strengere veiligheidsmaatregelen. Een van de eisen is dat in regionale treinen standaard twee conducteurs aanwezig zijn bij kaartcontroles, in plaats van vaak slechts één.
Breder maatschappelijk probleem
Het geweld tegen spoorpersoneel staat niet op zichzelf. In Duitsland is al jaren sprake van toenemende agressie tegen medewerkers in de publieke sector, van politie en hulpdiensten tot ziekenhuispersoneel. Het debat daarover raakt aan bredere vragen over maatschappelijke verharding, sociale spanningen en de omgang met gezag.
Ook in Nederland krijgen conducteurs en boa’s regelmatig te maken krijgen met agressie in het openbaar vervoer. De discussie over bodycams, extra toezicht en de-escalatie is dan ook niet uniek voor Duitsland.
Of de invoering van bodycams daadwerkelijk tot minder geweld leidt, moet nog blijken. Voor veel medewerkers gaat het niet alleen om cijfers, maar om het gevoel veilig hun werk te kunnen doen. De komende maanden zal duidelijk worden of de aangekondigde maatregelen dat vertrouwen kunnen herstellen.
