In aanloop naar de Duitse deelstaatverkiezingen zet de AfD opvallend sterk in op de Amerikaanse president Donald Trump. Wat bedoeld is als internationale profilering, dreigt echter uit te groeien tot een strategisch probleem. Binnen de partij, bij kiezers én richting Washington ontstaan barsten in een relatie die minder vanzelfsprekend is dan ze lijkt.
De AfD-campagne in Baden-Württemberg
Bij de campagneaftrap in Heilbronn stond formeel Markus Frohnmaier centraal, lijsttrekker en kandidaat voor het minister-presidentschap van de AfD voor de deelstaatverkiezingen in Baden-Württemberg. In de praktijk draaide de bijeenkomst vooral om partijleider Alice Weidel en haar lof voor Donald Trump. Frohnmaier werd slechts terloops genoemd, terwijl Trump herhaaldelijk als voorbeeld en autoriteit werd opgevoerd.
Weidel prees Trumps optreden op het World Economic Forum in Davos en gebruikte hem als bewijs voor haar afwijzing van de Europese klimaatpolitiek. De boodschap was duidelijk: de AfD ziet in Trump een bondgenoot tegen de Green Deal en de energietransitie. De vraag is alleen of deze bewondering politiek verstandig is.
Een ingewikkelde relatie
De relatie tussen de AfD en Trump is allesbehalve stabiel. Nog maar kort geleden uitte de partij scherpe kritiek op Amerikaanse inmenging in Venezuela. Weidel verweet Trump toen dat hij een verkiezingsbelofte brak door zich met andere landen te bemoeien. Ook AfD-cofractievoorzitter Tino Chrupalla sprak over onaanvaardbare ‘wildwestmethoden’.
Die wisselende toon zorgt voor irritatie, niet alleen binnen de partij, maar ook bij Republikeinse kringen in de VS. Tegelijkertijd hoopt de AfD juist op steun uit Amerika, bijvoorbeeld bij een mogelijk verbodsprocedure tegen de partij in Duitsland.
Interne kritiek en ideologische twijfel
Binnen het rechts-nationalistische kamp klinkt steeds vaker kritiek op de uitgesproken Trump-koers. Publicist Benedikt Kaiser, een invloedrijke stem binnen de Nieuwe Rechten (een intellectuele stroming binnen het radicaal- en extreemrechtse denken in Duitsland) waarschuwt dat de AfD zich niet moet opstellen als verlengstuk van MAGA-Washington. Ook in het rechtse tijdschrift Compact wordt gesproken van een ‘gevaarlijke liefdesrelatie’.
Het kernprobleem: hoe geloofwaardig is patriottisme als een buitenlandse president wordt toegejuicht die Europa openlijk onder druk zet met handelsmaatregelen en dreigementen?
Effect op de kiezers
Ook onder AfD-kiezers blijkt de Trump-strategie geen vanzelfsprekend succes. Onderzoek van Infratest dimap laat zien dat de waardering voor Trump binnen deze groep is gedaald. Volgens politicoloog Stefan Merz levert de nabijheid tot Trump nauwelijks nieuwe stemmen op. Wie Trump afwijst, blijft dat doen; wie hem steunt, stemde vaak al AfD.
ICE, deportaties en morele grenzen
Extra gevoelig ligt het harde optreden van de Amerikaanse immigratiedienst ICE (Immigration and Customs Enforcement), waarbij begin 2026 twee doden vielen. De AfD in Beieren pleitte onlangs voor een eigen speciale uitzettingsgroep, expliciet gemodelleerd naar ICE. Dat roept ook binnen de partij zorgen op over het verlies van maatschappelijk draagvlak.
AfD-Bondsdaglid Stefan Möller waarschuwt dat te vergaande maatregelen het vertrouwen van de bevolking kunnen ondermijnen. Juist hier kan een te nauwe identificatie met Trump averechts werken.
Een kostbaar vredesinitiatief
Tijdens haar toespraak kondigde Weidel aan dat Duitsland onder AfD-bestuur zou deelnemen aan Trumps nieuw opgerichte ‘Friedensrat’, een internationaal overlegorgaan waarvoor deelnemende landen een bijdrage van een miljard dollar betalen. Opvallend genoeg benadrukte zij direct daarna dat de AfD altijd Duitse belangen voorop zou stellen – een nuance die veelzeggend is.
Conclusie
De AfD hoopt met Trump internationale uitstraling te winnen, maar loopt het risico kiezers af te stoten en intern verdeeld te raken. Wat bedoeld is als krachtig signaal tegen het politieke establishment, dreigt uit te monden in een strategische last vlak voor cruciale deelstaatverkiezingen.
Lees ook: AfD al langer verdeeld over buitenlandkoers
De spanningen rond de koers van de AfD zijn niet nieuw. In november schreef Duitsland Vandaag al over interne verdeeldheid binnen de partij, nadat een mislukte interne mail de discussie over Rusland en buitenlandse contacten blootlegde. Ook toen bleek hoe gevoelig internationale positionering ligt binnen de partijtop.
→ AfD verdeeld over Rusland: mislukte mail legt interne strijd bloot
