Eerste bezoek sinds 2019
Voormalig bondskanselier Angela Merkel keert op 20 februari terug naar een landelijk partijcongres van haar partij, de Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU). Het is de eerste keer sinds 2019 dat zij persoonlijk aanwezig zal zijn bij een zogenoemde Bundesparteitag – het nationale partijcongres waar belangrijke besluiten worden genomen en de partijvoorzitter wordt gekozen. Eerdere uitnodigingen voor de congressen van 2022 en 2024 sloeg Merkel af. Ditmaal reist de 71-jarige oud-regeringsleider af naar Stuttgart, waar het congres plaatsvindt.
Aanwezig bij herverkiezing Friedrich Merz
Volgens berichtgeving in de Frankfurter Allgemeine Zeitung zal Merkel als eregast aanwezig zijn tot en met de verkiezing van de partijvoorzitter. Dat betekent dat zij in de zaal zit wanneer Friedrich Merz zich opnieuw wil laten bevestigen als partijleider. Opvallend is dat Merkel géén toespraak zal houden. Haar aanwezigheid blijft dus symbolisch. De tweede congresdag zal zij niet bijwonen. Juist die combinatie – aanwezig zijn, maar niet spreken – zorgt voor politieke duiding. Want de verhouding tussen Merkel en Merz geldt al jaren als gespannen.
Koele relatie tussen Merkel en Merz
Sinds Merz het roer bij de CDU overnam, zijn de verschillen in koers zichtbaar geworden. Merkel uitte meermaals publiekelijk kritiek op haar opvolger. Zo noemde zij het besluit om tijdens de verkiezingscampagne samen met de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) een migratiemotie door de Bondsdag te loodsen een fout. Ook de striktere migratielijn van Merz – waaronder het terugsturen van migranten aan de Duitse grens – kan niet rekenen op haar steun.
Bij de verkiezing van Merz tot bondskanselier in mei was Merkel wel aanwezig in de Deutscher Bundestag (de Duitse Bondsdag), maar zij verliet het parlement na de mislukte eerste stemronde. De uiteindelijke beëdiging van kanselier en kabinet woonde zij niet bij. Een uitnodiging voor de viering van de 70e verjaardag van Merz sloeg zij eveneens af, officieel vanwege een reis naar Israël.
Symboliek boven woorden
Dat Merkel nu tóch verschijnt op het CDU-partijcongres, al is het zonder toespraak, wordt in Berlijn gezien als een politiek signaal. Haar aanwezigheid onderstreept haar blijvende gewicht binnen de partij – zelfs na haar vertrek uit het ambt in 2021. Voor Merz betekent het dat zijn herverkiezing plaatsvindt onder het waakzame oog van zijn voorgangster. Zonder woorden, maar niet zonder betekenis.
